Hipoteczny

• kredyt bankowy
• kredyt handlowy
• kredyt hipoteczny
• kredyt inwestycyjny
• kredyt konsumpcyjny
• kredyt kupiecki
• kredyt lombardowy
• kredyt obrotowy
• kredyt towarowy
• kredyt w rachunku bieżącym

Zobacz też

• Kredyt Społeczny (Kanada)

Bank hipoteczny - bank wyspecjalizowany w udzielaniu kredytów hipotecznych na cele budownictwa mieszkaniowego i przemysłowego. Środki na finansowanie swojej działalności pozyskuje głównie z emisji hipotecznych listów zastawnych, ale także poprzez przyjmowane lokaty terminowe, emisję obligacji i zaciągane kredyty.

Hipoteczny

VideoTEL - system bankowości elektronicznej przeznaczony dla średnich i dużych firm współpracujących
z jednym lub kilkoma bankami. VideoTEL jest produktem firmy VideoTEL sp. z o.o. przęjętej w 2000 roku przez ComputerLand (obecnie Sygnity). W Polsce stosowany m.in. przez Bank Millennium, BPH i InvestBank.

W rankingu 500 największych polskich firm - “Pięćsetka Polityki 2003″ - znajduje się 5 przedsiębiorstw z Białegostoku. Są to:

• Polmos Białystok SA (miejsce 140)
• Zakład Energetyczny Białystok SA (185)
• Philips DAP Industries Poland sp. z o.o. (204)
• BOS SA (245)
• PSS “Społem” (452)

Największym eksporterem w Białymstoku (według zestawienia 100 eksporterów z listy 500) jest Philips DAP Industries Poland sp. z o.o. (miejsce 37).

W rankingu najbardziej dochodowych jednoosobowych spółek skarbu państwa za rok 2003 “Przeglądu Gospodarczego Plus” są:

• Polmos Białystok S.A. (miejsce 16)
• Zakład Energetyczny Białystok S.A. (22)
• Radio Białystok S.A. (135)
• Białostockie Zakłady Graficzne (185)

W rankingu największych polskich pracodawców za rok 2003 (także Przeglądu Gospodarczego Plus) są:

• PSS “Społem” (miejsce 116)
• Zakład Energetyczny Białystok S.A. (135)
• PMB S.A. (196)

Lista 2000 największych przedsiębiorstw wg “Rzeczpospolitej”

• Polmos Białystok (miejsce 165)
• Zakład Energetyczny Białystok (196)
• Philips DAP Industries Poland (232)
• BOS SA (267)
• SOT Przemysłu Mleczarskiego (420)
• PSS Społem Białystok (542)
• MTC (618)
• Przedsiębiorstwo Handlu Tekstyliami (622)
• Havo (654)
• Barter (660)
• PMB (701)
• Cefarm (731)
• Wodociągi Białostockie (1781)
• PHU Market (1950)
• Białostockie Fabryki Mebli (1974)

Samorządy gospodarcze

Finanse

Tylko jeden bank ma swoją główną siedzibę W Białymstoku jest to Bank Spółdzielczy w Białymstoku. W mieście ma także siedzibę SKOK Rodzin Katolickich.

Banki, które mają oddział w Białymstoku:

• AIG Bank Polska S.A.
• Bank BPH PBK S.A.
• Bank Gospodarki Żywnościowej S.A.
• Bank Gospodarstwa Krajowego
• Bank Millenium S.A.
• Bank Ochrony Środowiska S.A.
• Bank PEKAO S.A.
• Bank Pocztowy S.A.
• Bank Polskiej Spółdzielczości S.A.
• Spółdzielczy Bank Rozwoju w Szepietowie S.A.
• Bank Spółdzielczy w Zabłudowie S.A.
• Bank Zachodni WBK S.A.
• BRE Bank S.A.
• Citibank Handlowy (Bank Handlowy w Warszawie S.A.)
• Dominet Bank S.A.
• Eurobank S.A.
• GE Bank Mieszkaniowy S.A.
• GE Capital Bank S.A.
• ING Bank Śląski S.A.
• Invest Bank S.A.
• Kredyt Bank S.A.
• Multi Bank S.A.
• Narodowy Bank Polski
• PKO BP S.A.
• Raiffeisen Bank Polska S.A.
• RHEINHYP-BRE Bank Hipoteczny S.A.
• Spółdzielczy Bank Rozwoju “Samopomoc Chłopska”
• Warmińsko-Mazurski Bank Regionalny S.A.

SKOK-i, które mają oddział w Białymstoku:

• Bieszczadzka SKOK w Sanoku
• Opolska SKOK w Kędzierzyniu - Koźlu
• SKOK im. F. Stefczyka w Gdyni
• SKOK im. Z.Chmielewskiego w Lublinie
• SKOK “Nike” w Warszawie
• SKOK przy Parafii Opatrzności Bożej w Gdańsku

Sieć handlowa

Większe sklepy

• C.H. Auchan
• Leroy Merlin
• C.H. Bażantarnia
• Galeria Kwadrat
• Makro Cash and Carry
• C.H. Aneks

Przemysł

Białystok jest stolicą województwa i największym ośrodkiem przemysłowym w regionie północno-wschodniej Polski.

Większość białostoczan (około 57%) to ludzie w wieku do 40 lat. Pracują oni w następujących sektorach:

• przemysł - 43,4%
• handel - 26,9%
• obsługa nieruchomości i firm oraz nauka - 10,2%
• budownictwo - 9%
• transport, gospodarka magazynowa i łączność - 4,8%.

W białostockim przemyśle dominują cztery działy, dające około 77% produkcji. W 2003 r. największy udział w produkcji sprzedanej miały:

• produkcja artykułów spożywczych i napojów (30%)
• wytwarzanie i zaopatrywanie w energię, gaz i wodę (29,4%)
• produkcja maszyn i urządzeń (9,2%)
• włókiennictwo (8,3%)

Białystok to zagłębie bieliźniarskie. Słynie na całą Europę z produkcji pięknej bielizny. Ubierają się w nią Niemki, Angielki, Czeszki, Rosjanki i Francuzki. Białostockie wyroby pokazywane są na targach w Moskwie, Paryżu, Düsseldorfie, Lyonie, Monachium. Najlepsze białostockie firmy bieliźniarskie to: Kinga, Kostar, Gaia, Mat, Gorteks, Ava. W Białymstoku wciąż powstają nowe zakłady. Rok temy było ich 14, dziś już 20.

Zatrudnienie w przemyśle w Białymstoku w 2003 r. wynosiło około 16,7 tys. osób. Najwięcej z nich pracowało w handlu hurtowym i komisowym - około 5 tys. osób, przy produkcji maszyn i urządzeń - około 2,8 tys. osób, przy produkcji artykułów spożywczych i napojów - około 2,7 tys. osób, oraz wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz i parę wodną i gorącą wodę - 2,6 tys. osób.

Większość białostoczan pracuje w firmach prywatnych ( sektor publiczny - 23,6%, sektor prywatny - 76,4%).

Przeciętne wynagrodzenie miesięczne brutto w przemyśle w 2003 roku wyniosło w Białymstoku 2166,97 zł. Najwyższe przeciętne miesięczne wynagrodzeni odnotowano w energetyce i produkcji urządzeń specjalistycznych (nieco poniżej 3000 brutto).

Ważniejsze przedsiębiorstwa:

• Fabryka dywanów “Agnella”
• Fabryka wyrobów runowych “Biruna”
• Zakład Przemysłu Odzieżowego “Kostar”
• Producent tkanin i koców “Polpled”
• Zakłady Przemysłu Pasmanteryjnego “Pasmanta”
• Przedsiębiorstwo Handlu Tekstyliami
• Zakłady mięsne PMB
• Chłodnia Białystok
• Agrovita Białystok
• Polmos Białystok
• Browar Dojlidy
• Fabryka przyrządów i uchwytów “Bison-Bial”
• Fabryka urządzeń grzewczych “NIBE-Biawar”
• Firma “Altrad Spomasz”
• Zakłady Przemysłu Sklejek “Biaform”
• Huta szkła Białystok “Biaglass”
• Białostockie Fabryki Mebli
• Elektrociepłownia Białystok
• Firma KAN
• Zakłady Elektrotechniczne Biazet SA (obecnie produkuje także wyroby AGD pod marką Philips)
• Podlaskie Zakłady Zbożowe
• CEFARM Białystok
• PSS Społem Białystok
• Spółdzielnia Obrotu Towarowego Przemysłu Mleczarskiego
• Białostocka Centrala Materiałów Budowlanych
• Zakład Produkcji Garmażeryjnej “Lech”
• Chemiczna Spółdzielnia Pracy “Betesca”
• Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe “Silikaty-Białystok”
• Przedsiębiorstwo Nordfish
• Zakład Energetyczny Białystok SA
• Firma bieliźniarska Kinga
• Firma bieliźniarska Gaia
• Firma bieliźniarska Mat
• Firma bieliźniarska Gorteks
• Producent bielizny damskiej Ava
• Przedsiębiorstwo “Łukasz”

Ubezpieczenia

Zakłady ubezpieczeniowe, mające oddział w Białymstoku:

• Agropolisa S.A.
• AIG PTE S.A.
• Allianz Polska S.A.
• Amplico Life S.A.
• CIGNA STU S.A.
• Commercial Union Polska
• Compensa S.A.
• Credit Suisse Life & Pensions S.A.
• Daewoo S.A.
• Ergo Hestia S.A.
• Europa S.A.
• Filar S.A.
• Fin Life S.A.
• Generali Group
• Gerling Polska S.A.
• HDI Samopomoc TU S.A.
• ING Nationale-Nederlanden Polska S.A.
• Inter Polska S.A.
• Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
• Konzeption S.A.
• PBK S.A.
• Polisa-Życie S.A.
• Polonia S.A.
• Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A.
• Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych
• Tryg Polska S.A.
• Uniqa S.A.
• Warta S.A.
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych
• Zurich S.A.

Sieci komunalne

Kredyt hipoteczny - długoterminowy kredyt bankowy, którego zabezpieczeniem jest hipoteka. Udzielany najczęściej na budowę lub zakup nieruchomości.

Podział

• Ze względu na cel:
  • Kredyt hipoteczny - środki przekazywane są na zakup domu, mieszkania własnościowego, spółdzielczego lub innej nieruchomości. Uruchamiany w całości, bank przelewa kwotę kredytu na rachunek sprzedającego (np. dewelopera) na podstawie umowy kupna-sprzedaży.
  • Kredyt budowlano-hipoteczny - środki przeznaczone są na budowę domu przez osobę fizyczną, spółdzielnię lub dewelopera. Uruchamiany w całości lub transzach. Przy uruchomieniu w transzach odsetki naliczane są od wykorzystanej kwoty, a nie od całości przyznanej sumy. Do momentu uzyskania pozwolenia na zamieszkanie lub odbioru na podstawie protokołu ze spółdzielni spłacane są tylko odsetki bez kapitału. Do wniosku o kredyt załącza się kosztorys celem późniejszego rozliczenia wydatków na podstawie faktur.
  • Pożyczka hipoteczna - środki są przekazywane na dowolny cel (niekoniecznie związany z budową lub zakupem nieruchomości).

• Ze względu na walutę:
  • W walucie krajowej.
  • Denominowane - kredyt udzielany jest w walucie krajowej, ale w dniu podpisania umowy jego wartość jest przeliczana na walutę obcą (np. EUR, USD, JPN, CHF) według bieżącego kursu. Harmonogram rat podany jest w walucie obcej. Spłata dokonywana jest w walucie krajowej po przeliczeniu według kursu waluty przypadającym na dzień spłaty. Najkorzystniejszy jest kredyt spłacany na podstawie fixingu (kursu średniego) ze względu na brak różnicy w wartości. Jednak większość kredytów jest przyznawana systemem: udzielenie - suma podzielona przez kurs kupna danego banku, spłata - rata pomnożona przez kurs sprzedaży. Ten system powoduje, iż w momencie udzielenia kredytu mamy wyższą kwotę do spłaty wynikającą z różnicy kursów.

Kredyt denominowany - przykłady

Kredyt na kwotę 80 000 PLN denominowany w EUR. Zakładając, że w dniu podpisania umowy kurs kupna przez bank wynosi 4,00 PLN/EUR, a kurs sprzedaży 4,10 PLN/EUR kwota kredytu wymieniona w umowie to 20 000 EUR (po kursie kupna), a rata 200 EUR. Rata w dniu uruchomienia wynosi 820 PLN (po kursie sprzedaży), a spłata całości w tym dniu to 82 000 PLN.

W przypadku kredytów denominowanych uruchamianych w transzach prawie pewne jest, że wartość przekazanych kwot nie będzie zgodna z wartością wskazaną w umowie z deweloperem lub spółdzielnią ze względu na różnicę kursów w dniu uruchomienia. Jeśli kwota kredytu to 80 000 PLN (po denominacji 20 000 EUR) i jest on wypłacany w czterech transzach:

• kurs waluty pierwszej transzy (kurs sprzedaży przez bank) 4,00 PLN, wartość 1. transzy - 20 000 PLN (5 000 EUR x 4,00 PLN = 20 000 PLN),
• kurs waluty drugiej transzy (kurs sprzedaży przez bank) 3,90 PLN, wartość 2. transzy - 19 500 PLN (5 000 EUR x 3,90 PLN = 19 500 PLN) - brak 500 PLN.

W przypadku kursu wyższego niż przy pierwszej transzy niższa będzie tylko suma w walucie (w przykładzie EUR) natomiast suma pozostanie bez zmian.

Zabezpieczenia

• Docelowe: hipoteka.
• Tymczasowe (do czasu ustanowienia hipoteki):
  • ubezpieczenie kredytu,
  • poręczenie według prawa cywilnego,
  • weksel,
  • blokada środków na rachunku (np. lokaty),
  • poręczenie osoby trzeciej, posiadającej zdolność kredytową.

Koszty

• Prowizja bankowa
• Ustanowienie hipoteki
• Koszty notarialne
• Założenie księgi wieczystej dla nieruchomości jej nie posiadających lub przy wydzieleniu odrębnego lokalu w nieruchomości
• Ubezpieczenie od zdarzeń losowych z cesją praw z polisy na bank kredytujący (niezbędna w całym okresie kredytowania w odróżnieniu od ubezpieczenia kredytu - tylko do momentu ustanowienia hipoteki)
• Ubezpieczenie na życie z cesją na rzecz Banku (coraz częściej i chętniej stosowane przez banki)

Hipoteczny

Obligacje hipoteczne - [collateralized mortgage obligation - CMO]rodzaj obligacji, które są emitowane pod dany zastaw hipoteczny. Ich zaletą jest to, że mają one pełne pokrycie w określonych nieruchomościach, gdyż w przypadku bankructwa danej firmy wartość takich obligacji może wykazywać nawet dość znacznący ich wzrost cenowy. Pierwsze obligacje hipoteczne zostały wyemitowane w roku 1983. Podstawową zasadą tworzenia obligacji hipotecznych, jest redystrybucja przepływów gotówkowych ( oprocentowania i płatności kapitałowych) do różnych transz emisji.

Spółdzielnia europejska - jedna z paneuropejskich form prowadzenia działalności gospodarczej przewidziana w prawie wspólnotowym. Zasadniczym celem jej działalności jest zaspokojenie potrzeb jej członków lub wspieranie ich działalności gospodarczej lub społecznej.

podstawa prawna

• Rozporządzenie Rady 1435/2003 z 22 lipca w sprawie statutu spółdzielni europejskiej (Dz. Urz. UE L 207 z 18 sierpnia 2003 roku)
• Dyrektywa Rady 2003/72/WE z 22 lipca 2003 roku uzupełniająca statut spółdzielni europejskiej w odniesieniu do uczestnictwa pracowników (Dz. Urz. UE L 201 z 18 sierpnia 2003 roku)

charakterystyka

• założyciele: co najmniej 5 osób fizycznych lub co najmniej 2 osoby prawne
• minimalny kapitał zakładowy: 30 000 euro
• rejestracja: kraj członkowski, w którym znajduje się główna siedziba (w Polsce KRS)
• opodatkowanie: według zasad kraju, gdzie jest jej główna siedziba

hasło powiązane

• Paneuropejskie formy przedsiębiorstw
• spółdzielnia

W rankingu 500 największych polskich firm - “Pięćsetka Polityki 2003″ - znajduje się 5 przedsiębiorstw z Białegostoku. Są to:

• Polmos Białystok SA (miejsce 140)
• Zakład Energetyczny Białystok SA (185)
• Philips DAP Industries Poland sp. z o.o. (204)
• BOS SA (245)
• PSS “Społem” (452)

Największym eksporterem w Białymstoku (według zestawienia 100 eksporterów z listy 500) jest Philips DAP Industries Poland sp. z o.o. (miejsce 37).

W rankingu najbardziej dochodowych jednoosobowych spółek skarbu państwa za rok 2003 “Przeglądu Gospodarczego Plus” są:

• Polmos Białystok S.A. (miejsce 16)
• Zakład Energetyczny Białystok S.A. (22)
• Radio Białystok S.A. (135)
• Białostockie Zakłady Graficzne (185)

W rankingu największych polskich pracodawców za rok 2003 (także Przeglądu Gospodarczego Plus) są:

• PSS “Społem” (miejsce 116)
• Zakład Energetyczny Białystok S.A. (135)
• PMB S.A. (196)

Lista 2000 największych przedsiębiorstw wg “Rzeczpospolitej”

• Polmos Białystok (miejsce 165)
• Zakład Energetyczny Białystok (196)
• Philips DAP Industries Poland (232)
• BOS SA (267)
• SOT Przemysłu Mleczarskiego (420)
• PSS Społem Białystok (542)
• MTC (618)
• Przedsiębiorstwo Handlu Tekstyliami (622)
• Havo (654)
• Barter (660)
• PMB (701)
• Cefarm (731)
• Wodociągi Białostockie (1781)
• PHU Market (1950)
• Białostockie Fabryki Mebli (1974)

Samorządy gospodarcze

Finanse

Tylko jeden bank ma swoją główną siedzibę W Białymstoku jest to Bank Spółdzielczy w Białymstoku. W mieście ma także siedzibę SKOK Rodzin Katolickich.

Banki, które mają oddział w Białymstoku:

• AIG Bank Polska S.A.
• Bank BPH PBK S.A.
• Bank Gospodarki Żywnościowej S.A.
• Bank Gospodarstwa Krajowego
• Bank Millenium S.A.
• Bank Ochrony Środowiska S.A.
• Bank PEKAO S.A.
• Bank Pocztowy S.A.
• Bank Polskiej Spółdzielczości S.A.
• Spółdzielczy Bank Rozwoju w Szepietowie S.A.
• Bank Spółdzielczy w Zabłudowie S.A.
• Bank Zachodni WBK S.A.
• BRE Bank S.A.
• Citibank Handlowy (Bank Handlowy w Warszawie S.A.)
• Dominet Bank S.A.
• Eurobank S.A.
• GE Bank Mieszkaniowy S.A.
• GE Capital Bank S.A.
• ING Bank Śląski S.A.
• Invest Bank S.A.
• Kredyt Bank S.A.
• Multi Bank S.A.
• Narodowy Bank Polski
• PKO BP S.A.
• Raiffeisen Bank Polska S.A.
• RHEINHYP-BRE Bank Hipoteczny S.A.
• Spółdzielczy Bank Rozwoju “Samopomoc Chłopska”
• Warmińsko-Mazurski Bank Regionalny S.A.

SKOK-i, które mają oddział w Białymstoku:

• Bieszczadzka SKOK w Sanoku
• Opolska SKOK w Kędzierzyniu - Koźlu
• SKOK im. F. Stefczyka w Gdyni
• SKOK im. Z.Chmielewskiego w Lublinie
• SKOK “Nike” w Warszawie
• SKOK przy Parafii Opatrzności Bożej w Gdańsku

Sieć handlowa

Większe sklepy

• C.H. Auchan
• Leroy Merlin
• C.H. Bażantarnia
• Galeria Kwadrat
• Makro Cash and Carry
• C.H. Aneks

Przemysł

Białystok jest stolicą województwa i największym ośrodkiem przemysłowym w regionie północno-wschodniej Polski.

Większość białostoczan (około 57%) to ludzie w wieku do 40 lat. Pracują oni w następujących sektorach:

• przemysł - 43,4%
• handel - 26,9%
• obsługa nieruchomości i firm oraz nauka - 10,2%
• budownictwo - 9%
• transport, gospodarka magazynowa i łączność - 4,8%.

W białostockim przemyśle dominują cztery działy, dające około 77% produkcji. W 2003 r. największy udział w produkcji sprzedanej miały:

• produkcja artykułów spożywczych i napojów (30%)
• wytwarzanie i zaopatrywanie w energię, gaz i wodę (29,4%)
• produkcja maszyn i urządzeń (9,2%)
• włókiennictwo (8,3%)

Białystok to zagłębie bieliźniarskie. Słynie na całą Europę z produkcji pięknej bielizny. Ubierają się w nią Niemki, Angielki, Czeszki, Rosjanki i Francuzki. Białostockie wyroby pokazywane są na targach w Moskwie, Paryżu, Düsseldorfie, Lyonie, Monachium. Najlepsze białostockie firmy bieliźniarskie to: Kinga, Kostar, Gaia, Mat, Gorteks, Ava. W Białymstoku wciąż powstają nowe zakłady. Rok temy było ich 14, dziś już 20.

Zatrudnienie w przemyśle w Białymstoku w 2003 r. wynosiło około 16,7 tys. osób. Najwięcej z nich pracowało w handlu hurtowym i komisowym - około 5 tys. osób, przy produkcji maszyn i urządzeń - około 2,8 tys. osób, przy produkcji artykułów spożywczych i napojów - około 2,7 tys. osób, oraz wytwarzaniu i zaopatrywaniu w energię elektryczną, gaz i parę wodną i gorącą wodę - 2,6 tys. osób.

Większość białostoczan pracuje w firmach prywatnych ( sektor publiczny - 23,6%, sektor prywatny - 76,4%).

Przeciętne wynagrodzenie miesięczne brutto w przemyśle w 2003 roku wyniosło w Białymstoku 2166,97 zł. Najwyższe przeciętne miesięczne wynagrodzeni odnotowano w energetyce i produkcji urządzeń specjalistycznych (nieco poniżej 3000 brutto).

Ważniejsze przedsiębiorstwa:

• Fabryka dywanów “Agnella”
• Fabryka wyrobów runowych “Biruna”
• Zakład Przemysłu Odzieżowego “Kostar”
• Producent tkanin i koców “Polpled”
• Zakłady Przemysłu Pasmanteryjnego “Pasmanta”
• Przedsiębiorstwo Handlu Tekstyliami
• Zakłady mięsne PMB
• Chłodnia Białystok
• Agrovita Białystok
• Polmos Białystok
• Browar Dojlidy
• Fabryka przyrządów i uchwytów “Bison-Bial”
• Fabryka urządzeń grzewczych “NIBE-Biawar”
• Firma “Altrad Spomasz”
• Zakłady Przemysłu Sklejek “Biaform”
• Huta szkła Białystok “Biaglass”
• Białostockie Fabryki Mebli
• Elektrociepłownia Białystok
• Firma KAN
• Zakłady Elektrotechniczne Biazet SA (obecnie produkuje także wyroby AGD pod marką Philips)
• Podlaskie Zakłady Zbożowe
• CEFARM Białystok
• PSS Społem Białystok
• Spółdzielnia Obrotu Towarowego Przemysłu Mleczarskiego
• Białostocka Centrala Materiałów Budowlanych
• Zakład Produkcji Garmażeryjnej “Lech”
• Chemiczna Spółdzielnia Pracy “Betesca”
• Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe “Silikaty-Białystok”
• Przedsiębiorstwo Nordfish
• Zakład Energetyczny Białystok SA
• Firma bieliźniarska Kinga
• Firma bieliźniarska Gaia
• Firma bieliźniarska Mat
• Firma bieliźniarska Gorteks
• Producent bielizny damskiej Ava
• Przedsiębiorstwo “Łukasz”

Ubezpieczenia

Zakłady ubezpieczeniowe, mające oddział w Białymstoku:

• Agropolisa S.A.
• AIG PTE S.A.
• Allianz Polska S.A.
• Amplico Life S.A.
• CIGNA STU S.A.
• Commercial Union Polska
• Compensa S.A.
• Credit Suisse Life & Pensions S.A.
• Daewoo S.A.
• Ergo Hestia S.A.
• Europa S.A.
• Filar S.A.
• Fin Life S.A.
• Generali Group
• Gerling Polska S.A.
• HDI Samopomoc TU S.A.
• ING Nationale-Nederlanden Polska S.A.
• Inter Polska S.A.
• Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
• Konzeption S.A.
• PBK S.A.
• Polisa-Życie S.A.
• Polonia S.A.
• Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A.
• Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych
• Tryg Polska S.A.
• Uniqa S.A.
• Warta S.A.
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych
• Zurich S.A.

Sieci komunalne

Duński system hipoteczny - model kredytowania hipotecznego wprowadzony w Danii bazujący na emisji hipotecznych listach zastawnych. 98% kredytów hipotecznych w Danii jest zsekurytyzowanych w postaci hipotecznych listów zastawnych (ang. MBS, mortgage-backed securities) i sprzedawanych przez wystawców.

Duński rynek kredytowy zajmuje drugie po Holandii miejsce w Europie pod względem kapitalizacji (blisko 70% krajowego narodowego brutto) (dane na koniec 2000 roku). Rynek hipotecznych papierów dłużnych zajmuje drugie po Niemczech miejsce w Europie.

Mechanizm

Kredytodawcy muszą przestrzegać reguł “bilansu” i “pokrycia” poprzez dopasowanie charakterystyki przepływu środków pieniężnych (ang. cash-flow) do struktury własnych aktywów i pasywów. Przepływ środków z hipotek, powinien odpowiadać przepływowi środków z emisji papierów. Instytucja kredytowa (bank hipoteczny) dopasowuje ryzyko stopy procentowej i ryzyko wcześniejszej spłaty kredytu emitując zabezpieczone hipoteką papiery dłużne wyposażone w tzw. “opcję doręczenia“.

Z jednej strony więc, bank hipoteczny pożycza kredytobiorcom, a z drugiej sprzedaje inwestorom papiery dłużne. Emitowane papiery dłużne mają nieco niższą rentowność niż udzielane kredyty. Ich okres zapadalności równy jest okresowi spłaty kredytu, a kupony odsetkowe wypłacane są w tym samym czasie, w którym kredytobiorca spłaca raty.

Mechanizm pozwala na zamianę niepłynnego kredytu hipotecznego na płynny, zbywalny papier wartościowy.

Regulacje prawne

Rynek kredytów hipotecznych w Danii jest nadzorowany poprzez podległą Ministerstwu Finansów Duńską Agencję Nadzoru Finansowego (duń. Finanstilsynet , ang. DFSA, Danish Financial Supervisory Authority).

Banki hipoteczne w Danii mogą według prawa zajmować się tylko udzielaniem pożyczek hipotecznych. Wszystkie inne formy działalności (bankowość, ubezpieczenia, zarządzanie aktywami) muszą być wykonywane przez spółki zależne (ang. subsidiaries). Prawo zobowiązuje banki do finansowania pożyczek tylko poprzez emisję papierów (i na odwrót).

Regulacje nakładają na banki obowiązek przestrzegania reguły “bilansu”. Praktycznie nie zmieniona od 1850 roku, stanowi ona kręgosłup duńskiego systemu kredytów hipotecznych, eliminując ryzyka płynności, stopy procentowej, walutowe, dojrzałości oraz wcześniejszej spłaty a pozastawiając jedynie organiczone ryzyko kredytowe.

• Ryzyko stóp procentowych może wynosić najwyżej 1% bazy kapitałowej i jest wyliczane jako najgorszy z sześciu określonych scenariuszy.
• Ryzyko walutowe może wynosić najwyżej 0,1% bazy kapitałowej licząc metodą wartości zagrożonej (ang. VaR, Value-at-risk).

Drugą fundamentalną zasadą jest preferowanie posiadaczy hipotecznych listów (inwestorów), w przypadku utraty płynności banku hipotecznego.

Prawo duńskie daje wierzycielom duże możliwości w zakresie ściągania wierzytelności w przypadku bankructwa osoby prywatnej zarówno pod względem mniejszych ograniczeń prawnych jak i czasu na dochodzenie praw. Proces zmiany właściciela zadłużonej nieruchomości wynosi mniej niż sześć miesięcy; dla porównania we Francji trwa on kilka lat.

Cechy charakterystyczne

• “Opcja doręczenia” (ang. delivery option, callable option) – przenosząca ryzyko stopy procentowej oraz wcześniejszej spłaty kredytu na inwestorów (nabywców papieru dłużnego). Pozwala ona kredytobiorcy na wcześniejszą spłatę kredytu bez dodatkowych dopłat po wartości rynkowej poprzez wykupienie własnych papierów na rynku i dostarczenie ich do instytucji kredytowej.

• Wystawcy udzielają kredytów bazując na stopach rynkowych, z uwzględnieniem zabezpieczenia kredytu, ale bez różnicowania stóp ze względu na ryzyko kredytowe pożyczających. Pożyczający nie jest poddawany bardzo drobiazgowej analizie wiarygodności kredytowej. Pożyczka jest bazowana bardziej na wartości nieruchomości, niż na pożyczającym.

• Sprzedaż nieruchomości obciążonej długiem w celu jego spłaty (ang. Foreclosure) – Inwestorzy, którzy kupili listy zastawne są zabezpieczeni przed ryzykiem bankructwa pożyczkobiorcy poprzez szybkie procedury sprzedaży zadłużonej nieruchomości.

• Koszty – zwolennicy duńskiego systemu twierdzą, że jest on bardziej oszczędny i efektywny, niż inne systemy, z kosztami około 0,5% oprocentowania na kredytach (w USA koszty sięgają 1,25%-1,5%).

Ograniczenia kredytowe pozwalają udzielać kredytów na 80% wartości nieruchomości (ang. LTV, Loan-To-Value) zamieszkiwanej na co dzień oraz na 60% nieruchomości wykorzystywanej jako dom letni, lub komercyjnie.

Historia

Konstytucja duńska z 1848 roku zagwarantowala wolność stowarzyszeń, co doprowadziło do powstawnia wielu banków oszczędnościowych, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych i stowarzyszeń kretydowych. Rozwój bankowości hipotecznej stymulowało dodatkowo duże zapotrzebowanie na kredyty zgłaszane przez rolników, którzy wykupywali ziemię od arystokracji. Rolnicy ci przeważnie nie mieli dużych oszczędności i żadnej historii kredytowej w przeszłości, a jednocześnie ich wypłacalność była zależna od czynników losowych (zbiory). Rozwiązaniem okazały się papiery zabezpieczone hipotecznie oraz możliwość szybkiego dochodzenia praw do zadłużonej nieruchomości.

System okazał się odporny na szoki i kryzysy finansowe przez wiele lat.

Kontrowersje

Twierdzi się, że wprowadzenie systemu duńskiego w innych krajach jest trudne, gdyż zmniejszyłoby to marże instytucji kredytowych. “Nie wierzę, że inni Europejscy kredytodawcy chcieliby być tak ściśle regulowani lub tak ograniczeni w zakresie podejmowania ryzyka jak ograniczone są duńskie instytucje kredytowe. Przykładowo reguła pokrycia wymaga od instytucji informowania inwestorów o wszystkich ryzykach stopy procentowej, znacznego źródła przychodów i zysków dla wszystkich kredytodawców hipotecznych.”‘ (Hans-Joachim Dübel)

Zobacz również

• Nykredit Realkredit A/S SA

Linki zewnętrzne

• http://www.finanstilsynet.dk, Strona Duńskiej Agencji Nadzoru Finansowego.

Northern Rock- angielski bank specjalizujący się głównie w udzielaniu kredytów hipotecznych. Jest piątym bankiem pod względem wielkości w Wielkiej Brytanii w tej kategorii działalności kredytowej. Z powodu kryzysu kredytów subprime w USA bank stanął na krawędzi bankructwa. Uzyskał jednak gwarancje wypłacalności od Banku Anglii.