Hipoteczny

Bankowy tytuł egzekucyjny - dokument (w formie oświadczenia) stwierdzający istnienie wymagalnej wierzytelności banku wobec osoby, która dokonała z nim czynności bankowej lub która ustanowiła na rzecz banku zabezpieczenie takiej wierzytelności. Po nadaniu przez sąd klauzuli wykonalności b.t.e. staje się tytułem wykonawczym i jest podstawą wszczęcia egzekucji sądowej przez komornika. Bankowy tytuł egzekucyjny stanowi wyraz szczególnego uprzywilejowania banków wobec innych kategorii wierzycieli przez ustawodawcę co jest niekiedy uzasadniane tym, że są one instytucjami zaufania publicznego. Przed wejściem w życie 1 stycznia 1998 r. nowego prawa bankowego banki były uprawnione do wystawiania tzw. bankowych tytułów wykonawczych.

Według art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe[http://isip.sejm.gov.pl/servlet/Search?todo=file&id=WDU19971400939&type=3&name=D19970939Lj.pdf Tekst jednolity prawa bankowego, banki na podstawie ksiąg bankowych lub innych dokumentów związanych z dokonywaniem czynności bankowych mogą wystawiać bankowe tytuły egzekucyjne. Banki uprawnione są także do wystawienia bankowych tytułów egzekucyjnych przeciwko osobom, które ustanowiły zabezpieczenie wierzytelności banku wynikającej z czynności bankowej.

Podmioty uprawnione do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego

Uprawnienie do wystawiania bankowego tytułu egzekucyjnego (b.t.e.) przysługuje tylko bankomW rozumieniu art. 2 prawa bankowego bankiem jest osoba prawna utworzona zgodnie z przepisami ustaw, działającą na podstawie zezwoleń uprawniających do wykonywania czynności bankowych obciążających ryzykiem środki powierzone pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym ( a więc są to banki spółdzielcze, państwowe i w formie spółki akcyjnej a także banki hipoteczne).Natomiast NBP raczej nie posiada prawa do wystawienia b.t.e. (ze względu na brak odpowiednich odniesień w ustawie o NBP odsyłających do prawa bankowego).

Z orzecznictwa SN (uchwała z 28 lutego 2002 r.) wynika, że b.t.e. może wystawić również syndyk masy upadłości banku.

Podstawy wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego

Aby b.t.e. mógł zostać wydany muszą zostać spełnione następujące warunki:

1. Roszczenie objęte b.t.e. wynika bezpośrednio z czynności bankowejArt. 5 prawa bankowego wymienia m.in. takie czynności bankowe jak: przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub z nadejściem oznaczonego terminu oraz prowadzenie rachunków tych wkładów, prowadzenie innych rachunków bankowych, udzielanie kredytów, udzielanie i potwierdzanie gwarancji bankowych oraz otwieranie i potwierdzanie akredytyw, emitowanie bankowych papierów wartościowych, przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych, wydawanie instrumentu pieniądza elektronicznego.i jest wymagalne.
2. dłużnikiem jest osoba, która bezpośrednio z bankiem dokonała czynności bankowej (art. 97 ust. 1 pr. bank.) z wyjątkiem osób, o których mowa w art. 98 pr. bank.;
3. Dłużnik złożył pisemne oświadczenie o poddaniu się egzekucjiOświadczenia takie składa się zazwyczaj już przy zawieraniu umowy z bankiem, złożenie takiego oświadczenia jest np. warunkiem udzielenia kredytu..

Inne przesłanki wystawienia b.t.e istnieją w przypadku osób, które ustanowiły zabezpieczenie na rzecz bankuTaką osobą będzie np. poręczyciel.(a więc nie dokonały czynności bankowej w rozumieniu art.5 prawa bankowego), muszą tu zostać spełnione następujące warunki:

1. Zabezpieczona wierzytelność wynika bezpośrednio z czynności bankowejWarunkiem bezpośredniości jest to aby powstanie dochodzonego przez bank roszczenia było normalnym (typowym) skutkiem dokonanej z dłużnikiem czynności bankowej. Dlatego też nie mogą być objęte b.t.e. np. roszczenia odszkodowawcze banku jako nie wynikające bezpośrednio z czynności bankowej.i dłużnik nie spłacił jej w terminie;
2. Roszczenie objęte b.t.e. wynika bezpośrednio z umowy o ustanowienie zabezpieczenia;
3. Osoba ustanawiająca zabezpieczenie złożyła pisemne oświadczenie o poddaniu się egzekucji.

Wierzytelność banku objęta b.t.e. musi mieć charakter pieniężny lub dotyczyć wydania rzeczy ruchomej, na której ustanowiony został zastaw rejestrowy lub której własność została przeniesiona na bank w celu zabezpieczenia wierzytelności. Bank może wystawić b.t.e. jedynie przeciwko osobie, która bezpośrednio dokonała z nim czynności bankowejA więc była jedną ze stron umowy (np. kredytobiorca, poręczyciel)..

Nadanie klauzuli wykonalności

Sąd nadaje b.t.e. klauzulę wykonalności jeżeli:

1. B.t.e. został wystawiony w terminie określonym w oświadczeniu dłużnika o poddaniu się egzekucji oraz na kwotę nie przewyższającą kwoty podanej w tym oświadczeniu;
2. B.t.e. odpowiada wymogom formalnym określonym w art. 96 ust. 2 prawa bankowegoW bankowym tytule egzekucyjnym należy oznaczyć bank, który go wystawił i na rzecz którego egzekucja ma być prowadzona, dłużnika zobowiązanego do zapłaty, wysokość zobowiązań dłużnika wraz z odsetkami i terminami ich płatności, datę wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego, jak również oznaczenie czynności bankowej, z której wynikają dochodzone roszczenia, oraz wzmiankę o wymagalności dochodzonego roszczenia. Bankowy tytuł egzekucyjny należy opatrzyć pieczęcią banku wystawiającego tytuł oraz podpisami osób uprawnionych do działania w imieniu banku.
3. Bank dołączył do wniosku o nadanie klauzuli wykonalności wymagane prawem dokumentyNp. dokumenty wykazujące przejęcie długu pierwotnego dłużnika, przejęcie obowiązku świadczenia na rzecz spadkobierców lub w wyniku przekształcenia osoby prawnej, obrazujące fakt pozostawania dłużnika banków w związku małżeńskim..

Właściwym do nadania klauzuli wykonalności jest sąd rejonowy ogólnej właściwości dłużnika.
Wniosek banku o nadanie b.t.e. klauzuli wykonalności powinien czynić zadość wymogom pisma procesowegoWymogi te określa art. 126 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.. Powinien być do niego dołączony oryginał b.t.e. oraz pismo zawierające oświadczenie dłużnika o poddaniu się egzekucji. Ponieważ postępowanie o nadanie klauzuli wykonalności ma charakter formalny, sąd nie może w jego trakcie badać podstawy prawnej, z której wynika roszczenie objęte b.t.e. Dlatego sąd nie jest raczej uprawniony do żądania od banku przedstawienia umowy, z której wynika dochodzone przez niego roszczenie. Sąd sprawdza natomiast czy wskazana w treści b.t.e. czynność prawna, z której wynika roszczenie dochodzone przez bank, należy do czynności bankowych w rozumieniu prawa bankowego.

Postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności b.t.e. powinno zostać wydane w terminie 3 dni od dnia złożenia wnioskuPrzy czym jest to termin instrukcyjny (co oznacza, że jego uchybienie nie wywołuje żądnych skutków prawnych).. Na postanowienie sądu o nadaniu klauzuli wykonalności i na odmowę nadania klauzuli wykonalności b.t.e. przysługuje zażalenie.Termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień. Dla dłużnika termin do wniesienia zażalenia biegnie od daty doręczenia mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji.. Samo wystawienie b.t.e. nie przerywa biegu przedawnienia. Skutek taki następuje dopiero wraz ze złożeniem wniosku o nadanie mu klauzuli wykonalności.tak uchwała SN z 16 stycznia 2004 r., III CZP 101/03, OSNC 2005 nr 4, poz. 58

Oświadczenie o poddaniu się egzekucji (tzw. umowna klauzula egzekucyjna)

W oświadczeniu dłużnik powinien określić termin, do którego bank może wystąpić o nadanie b.t.e. klauzuli wykonalności i maksymalną kwotę, do której dłużnik poddaje się egzekucji.
Kwota, do której dłużnik poddaje się egzekucji, może być wyższa lub niższa od kwoty zaciąganego przez dłużnika zobowiązania. Jeżeli oświadczenie egzekucyjne dotyczy egzekucji wydania rzeczy, powinno ono określać tę rzecz i ostateczny termin wystawienia przez bank b.t.e. Niedopuszczalne są oświadczenia egzekucyjne generalne (in blanco), odnoszące się do jakichkolwiek wierzytelności banku nieokreślonych jeszcze w chwili składania oświadczenia, nawet gdyby w oświadczeniu podano maksymalną sumę egzekucji i końcowy termin wystawienia b.t.e.

Obrona dłużnika, przeciwko któremu został skierowany bankowy tytuł egzekucyjny

Do obrony dłużnika zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym.
W związku z wystawieniem b.t.e. dłużnik może bronić się, podnosząc zarzuty formalne i merytoryczne.
Zarzuty merytoryczne mogą być wnoszone w związku z całkowicie lub częściowo nieuzasadnioną egzekucją sądową po nadaniu b.t.e. klauzuli wykonalności.
Zarzuty formalne dłużnik może podnosić w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności.

W postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności sąd z reguły nie bada, czy roszczenie objęte b.t.e. przysługuje bankowi. Dłużnik, przeciwko któremu został wystawiony b.t.e. lub przeciwko któremu nadano klauzulę wykonalności może bronić się poprzez wytoczenie tzw. powództwa przeciwegzekucyjnego (powództwo opozycyjne)Art. 840 k.p.c.. Inną możliwością jest zażalenie na postanowienie sądu o nadaniu b.t.e. klauzuli wykonalności (dłużnik może się w nim powoływać jedynie na zarzuty formalne związane z dopuszczalnością nadania klauzuli wykonalności b.t.e.Np. na zarzuty niedołączenia do wniosku o nadanie klauzuli wykonalności wymaganych prawem dokumentów, sprzeczności między klauzulą wykonalności a treścią b.t.e.

1. Zarzut nadużycia prawa przez bankArt. 5 k.c.. Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

. W myśl orzecznictwa Sądu Najwyższego zarzut nadużycia prawa (art. 5 k.c.) nie może stanowić skutecznej podstawy do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Stanowisko to odnosi się także do b.t.e. zaopatrzonych w klauzule wykonalności w sytuacji, w której dłużnik podnosi zarzut nadużycia prawa przez wierzyciela będącego bankiem;

1. Bezpodstawne wystawienie b.t.e. (czyn niedozwolony). Dłużnik banku może żądać naprawienia szkody wyrządzonej mu przez bank w wyniku wszczęcia egzekucji na podstawie bezpodstawnie (bezprawnie) wystawionego b.t.e. (pogląd taki można wysnuć z orzecznictwa Sądu Najwyższego - wyrok SN z 8 listopada 2002 r, III CKN 2/2001).

Zobacz też

• bankowy tytuł zabezpieczenia

Źródła

• M. Bączyk, Prawo bankowe,Warszawa 1999;
• A. Jończyk, Bankowy tytuł egzekucyjny, „Przegląd Podatkowy” 1998, nr 7;
• A. Stangret, Przesłanki wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego, „Przegląd Sądowy” 2000, nr 11-12;
• T. Żyznowski, Bankowy tytuł egzekucyjny i środki ochrony dłużnika, „Przegląd Sądowy” 1999, nr 9.

Hipoteka – ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości, służące zabezpieczeniu oznaczonej wierzytelności, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości, z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi każdoczesnego właściciela nieruchomości.

• tzn. zbycie nieruchomości przez dłużnika nie narusza prawa wierzyciela hipotecznego - może on dochodzić zaspokojenia od kogokolwiek, kto stanie się właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Wierzyciel rzeczowy może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości.

Uprawniony z tytułu hipoteki to wierzyciel hipoteczny, natomiast właściciela nieruchomości obciążonej określa się mianem dłużnika hipotecznego.

Hipoteka jest prawem akcesoryjnym pozostającym w ścisłym związku z wierzytelnością, którą zabezpiecza. W zasadzie hipoteka może istnieć tylko o tyle, o ile istnieje prawo główne (wierzytelność, którą zabezpiecza). Nie może powstać bez wierzytelności i nie może być bez tej wierzytelności przeniesiona, a wygaśnięcie wierzytelności powoduje wygaśnięcie hipoteki.

Hipoteka zabezpiecza wyłącznie wierzytelności pieniężne i może być wyrażona jedynie w oznaczonej sumie pieniężnej. Gdy zabezpieczaną wierzytelnością jest pożyczka lub kredyt, nazywa się ją, odpowiednio, hipoteczną pożyczką lub kredytem hipotecznym.

Powstanie hipoteki

Hipoteka może być ustanowiona w drodze czynności prawnej lub na podstawie orzeczenia sądu, lub decyzji odpowiedniego organu podatkowego - Urzędu Skarbowego, ZUS, KRUS(w tym także w formie decyzji nieostatecznej doręczonej). Hipoteka powstaje dopiero z chwilą wpisu do księgi wieczystej. Wpis ten ma charakter konstytutywny.

Hipoteka umowna

Podstawą wpisu hipoteki do księgi wieczystej jest oświadczenie właściciela nieruchomości obciążanej o ustanowieniu hipoteki złożone w formie aktu notarialnego (pod rygorem nieważności). Jeżeli ustanowienie hipoteki następuje na rzecz banku (tzw. hipoteka bankowa), to wymogi prawne zostały na skutek lobbingu bankowego złagodzone - wystarcza oświadczenie złożone w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

Rygor formy nie dotyczy oświadczenia składanego przez drugą stronę (wierzyciela hipotecznego).

Hipoteka przymusowa

Podstawą wpisu do księgi wieczystej może być:

• postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczenia
• tytuł wykonawczy
• postanowienie prokuratora
• nieostateczna decyzja administracyjna
• zarządzenie zabezpieczenia

Hipoteka ta powstaje bez woli właściciela obciążanej nieruchomości.

Przedmiot hipoteki

Hipoteka może obciążać nieruchomość, użytkowanie wieczyste, spółdzielcze prawo do lokalu, wierzytelność zabezpieczoną hipotecznie, w całości lub w części ułamkowej, stanowiącej udział współwłaściciela.

Szczególne postaci hipoteki

• hipoteka łączna

  Hipoteka, która obciąża kilka nieruchomości w ten sposób, że wierzyciel może żądać zaspokojenia się z dowolnej nieruchomości spośród obciążnych, wedle własnego wyboru. Celem hipoteki łącznej jest ułatwienie i obniżenie kosztów ustanawiania zabezpieczenia pojedynczej wierzytelności na większej liczbie nieruchomości należących do jednej bądź większej ilości osób. Dzięki szerokiemu uprzywilejowaniu interesów wierzyciela, ten rodzaj hipoteki umożliwia uzyskanie zabezpieczenia rzeczowego o wartości wielokrotnie przenoszącej wartość zabezpieczonej nieruchomości. Hipoteka łączna może być jednocześnie hipoteką kaucyjną bądź przymusową – po spełnieniu wymagań przewidzianych dla tych odmian hipoteki. Należy jednak zaznaczyć, że hipoteka łączna przymusowa może zostać ustanowiona wyłącznie na nieruchomościach, których właściciele są współdłużnikami solidarnymi albo jeśli są one już obciążone inną hipoteką łączną. Hipoteka łączna może powstać również na skutek podziału wcześniej obciążonej nieruchomości. Obciąża wówczas wszystkie nowo powstałe nieruchomości.

• hipoteka kaucyjna

  Hipoteka, która zabezpiecza wierzytelności o wysokości nieustalonej, zarówno istniejące, jak i dopiero mogące powstać w przyszłości. Dla takich hipotek oznacza się sumę pieniężną, do wysokości której wierzyciel hipoteczny może domagać się zaspokojenia z obciążonej nieruchomości.

Wygaśnięcie hipoteki

Hipoteka wygasa z chwilą zapłaty wierzytelności zabezpieczonej albo złożenia sumy tej wierzytelności do depozytu sądowego połączonego ze zrzeczeniem się prawa do odebrania tej kwoty. W razie bezpodstawnego (np. omyłkowego) wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej, wygasa ona po upływie 10 lat.

Zobacz też

• subintabulat

Linki zewnętrzne

• Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. nr 124, poz. 1361 ze zm., dział II

Edward Drozd (ur. 1942 - ) - polski prawnik, profesor nauk prawnych, notariusz.

Ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1966 r., uczeń prof. Kazimierza Przybyłowskiego. Tytuł doktora nauk prawnych uzyskał w 1972 r. Habilitacja w zakresie prawa cywilnego i prawa prywatnego międzynarodowego w 1977 r. Tytuł profesora zwyczajnego - 1998 r. Prowadzi seminaria na macierzystej uczelni. Członek Kolegium Redakcyjnego miesięcznika Rejent.

Ważniejsze prace naukowe

• Przeniesienie własności nieruchomości, 1974
• Nabycie i utrata praw rzeczowych na rzeczy ruchomej w prawie prywatnym międzynarodowym, 1977
• Wspólność majątku spadkowego, 1984
• Odpowiedzialność za długi spadku, 1984
• Ochrona dziedziczenia, 1984
• System prawa cywilnego, t. IV, 1985 (współautor)
• Gospodarka gruntami i wywłaszczanie nieruchomości. Komentarz, 1995 (współautor)
• Hipoteka w praktyce, Poznań-KLuczbork 1995 (współautor), ISBN 83-902241-1-9
• Prawo cywilne. Część ogólna, System prawa prywatnego, T. 2, Warszawa 2002, współautor, ISBN 83-7247-153-3

Papier wartościowy to dokument stwierdzający istnienie określonego prawa majątkowego w taki sposób, że bez posiadania tego dokumentu nie można wykonywać tego prawa, a przeniesienie własności tego dokumentu powoduje przeniesienie również tego prawa.

Zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2005 o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. 2005 nr 183 poz. 1538) do papierów wartościowych zaliczają się:

• akcje,
• prawa poboru,
• prawa do akcji,
• warranty subskrypcyjne,
• kwity depozytowe,
• obligacje,
• listy zastawne,
• certyfikaty inwestycyjne,
• inne zbywalne papiery wartościowe, tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego,
• inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w poprzednich punktach, lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne).

Relacja między papierem wartościowym a prawem to inkorporacja (”papier wartościowy X inkorporuje prawo majątkowe Y”). Inkorporowanymi prawami majątkowymi mogą być wierzytelności pieniężne, udziały, własność rzeczy ruchomych.

Papier wartościowy należy odróżnić od znaku legitymacyjnego, który tylko jest dowodem, że okazicielowi przysługuje określone uprawnienie, ale go w sobie nie inkorporuje. Uprawnienie wykazane znakiem legitymacyjnym może więc być wykonywane bez tego znaku. Nie można natomiast wykonywać prawa z papieru wartościowego nie mając tego papieru.

Papiery wartościowe dzielimy:

• według rodzaju inkorporowanego prawa na:
  • wierzycielskie (inkorporujące wierzytelności pieniężne) - weksel, czek, obligacja, list zastawny, list hipoteczny, świadectwo udziałowe NFI,
  • udziałowe (inkorporujące prawa udziałowe) - akcja (prawo),
  • towarowe (inkorporujące prawo własności) - konosament, dowód składowy,
• według trybu przeniesienia prawa na:
  • imienne (inkorporowane prawo jest przenoszone przez przelew),
  • na okaziciela (inkorporowane prawo jest przenoszone przez przeniesienie posiadania dokumentu),
  • na zlecenie (inkorporowane prawo jest przenoszone przez indos.

Istota, funkcje i regulacja papierów wartościowych różnią się w zależności od systemu prawnego, w którym obiegają. Inne są regulacje systemu anglosaskiego, inne - systemu germańskiego, jeszcze inne - systemu romańskiego. W Polsce przyjęty został, z niewielkimi modyfikacjami, system germański. Podstawą polskiego systemu papierów wartościowych są przepisy art. 921[6]-921[16] Kodeksu cywilnego. Poszczególne rodzaje papierów wartościowych są regulowane przez odpowiednie ustawy szczególne (np. prawo handlowe).

Zobacz też

• Skarbowy papier wartościowy

Lista polskich banków komercyjnych:

• ABN AMRO BANK Polska SA
• AIG Bank Polska SA
• Bank Polskiej Spółdzielczości SA
• Bank BPH SA
• Bank Gospodarki Żywnościowej SA
• Bank Gospodarstwa Krajowego SA
• Bank Handlowy w Warszawie SA
• Bank Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych SA
• Bank Millennium SA
• Bank Ochrony Środowiska SA
• Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ Polska SA
• Bank Pocztowy SA
• Bank Pekao SA
• Bank Rozwoju Budownictwa Mieszkaniowego SA
• Bank Rozwoju Cukrownictwa SA
• Bank Współpracy Europejskiej SA
• Bank Zachodni WBK SA
• Banque PSA Finance SA (Oddział w Polsce)
• BNP Paribas Bank Polska SA
• BPH Bank Hipoteczny SA
• BRE Bank SA (mBank), (Multibank)
• BRE Bank Hipoteczny SA
• Calyon Bank Polska SA
• Cetelem Bank SA
• DaimlerChrysler Bank Polska SA
• Danske Bank Polska SA
• Deutsche Bank PBC SA
• Deutsche Bank Polska SA
• DOMINET BANK SA
• DRESDNER BANK POLSKA SA
• Dresdner Bank AG SA (Oddział w Polsce)
• DZ BANK Polska SA
• EFG Eurobank Ergasias S.A. (Oddział w Polsce)
• Euro Bank SA
• FCE Bank Polska SA
• Fiat Bank Polska SA
• FORTIS BANK POLSKA SA
• GE Money Bank SA
• Getin Bank SA (DomBank)
• GMAC Bank Polska SA
• Gospodarczy Bank Wielkopolski SA
• HSBC Bank Polska SA
• ING Bank Śląski SA
• INVEST-BANK SA
• Jyske Bank A/S SA (Oddział w Polsce)
• Kredyt Bank SA
• LUKAS Bank SA
• Mazowiecki Bank Regionalny SA
• NORD/LB Bank Polska SA
• Nordea Bank Polska SA
• Nykredit Bank Hipoteczny SA, (od 09-2003 do 09-2005)
• Nykredit Realkredit A/S SA, (Oddział w Polsce) (od 09-2005)
• EFG Eurobank Ergasias S.A.
• Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski SA (Inteligo)
• Rabobank Polska SA
• Raiffeisen Bank Polska SA
• RCI Bank Polska SA
• Santander Consumer Bank SA
• Societe Generale SA (Oddział w Polsce}
• Svenska Handelsbanken AB SA (Oddział w Polsce)
• Sygma Banque Societe Anonyme SA (Oddział w Polsce)
• Śląski Bank Hipoteczny SA
• Toyota Bank Polska SA
• VOLKSWAGEN BANK POLSKA SA
• WestLB Bank Polska SA

Ustawa hipoteczna - uchwalona przez sejm Królestwa w 1818 r.

---

Uwagi wstępne

Ustawa zastąpiła nie najlepsze przepisy kodeksu Napoleona w zakresie urządzeń hipotecznych. Ustawodawcy poszli w kierunku połączenia dawnych przepisów prawa polskiego, norm pruskich i przepisów francuskich związanych z wpisami praw rzeczowych.

---

Główne zasady

• księgi wieczyste
  • księgi umów
  • zbiór dokumentów
  • wykaz hipoteczny - skrótowy obraz nieruchomości pod względem jej przestrzeni i stosunku do właściciela oraz osób trzecich.
• jawność materialna - wszelkie prawa do nieruchomości nabywało się, zmieniało lub umarzało tylko poprzez wpis do księgi hipotecznej.
• publiczna wiara - treść księgi była wiążąca dla wszystkich działających w dobrej wierze.
• legalność hipoteczna - prawidłowość czynności będącej podstawą wpisu; badał sąd właściwy ze względu na położenie nieruchomości.
• szczegółowość - obciążanie konkretnej, ściśle określonej nieruchomości.
• pierwszeństwo hipoteczne - wierzyciel ,którego tytuł był wpisany wcześniej, miał pierwszeństwo w zaspokojeniu swojej wierzytelności.
• niepodzielność wierzytelności - ewentualny podział majątku dłużnika nie wpłynie na uprawnienia wierzyciela.
  • przywileje(należności) - wyjątki od zasady pierwszeństwa m.in. podatki gruntowe, składki na ubezpieczenie od ognia, należności dla sług i czeladzi.

---

Hipoteczne prawo zastawu mogło być trzech rodzajów:

1. umowne, wypływające z zawartych umów
2. sądowe, oparte na odpowiednich wyrokach
3. ustawowe, oparte na zasadach prawa i niewymagające zgody dłużnika, ani wyroku zabezpieczającego

---

Dla dóbr ziemskich oraz domów w Warszawie i w innych miastach wojewódzkich obowiązkowe stało się założenie ksiąg wieczystych. Dla nieruchomości we wsiach i w innych miastach - dowolne.
Prowadzeniem spraw hipotecznych zajmowały się odpowiednie wydziały sądowe. Umowy sporządzali notariusze.
Przepisy obowiązujące w Królestwie były uważane za najdogodniejsze ze wszystkich ustawodawstw na ziemiach polskich.

---

---

Źródła:
“Historia ustroju i prawa polskiego” - Juliusz Bardach

Przetwarzanie danych osobowych to termin prawniczy, który w prawie polskim został zdefiniowany w ustawie dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) (ustawodawca posłużył się określeniem przetwarzanie danych). Przetwarzanie oznacza jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych.

Dane osobowe można przetwarzać w ściśle określonych przez prawo sytuacjach (art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych):

• osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę, chyba że chodzi o usunięcie tych danych,
• jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa,
• jest to konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą,
• jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego,
• jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą.

Istnieje generalny zakaz przetwarzania danych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową, jak również danych o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym z wyjątkiem sytuacji ściśle określonych przepisami.

Za zgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych odpowiada administrator danych osobowych, który może wyznaczyć administratora bezpieczeństwa informacji nadzorującego przestrzeganie przepisów w zakresie ochrony danych osobowych.

Zobacz też: ochrona danych osobowych.

Historia Ostrowa Wielkopolskiego – miasta, siedziby starostwa powiatu ostrowskiego w województwie wielkopolskim, jednego z siedmiu głównych ośrodków tego województwa.

Do roku 1714

Na północno-wschodnich obrzeżach obecnego Ostrowa ok. X w. prawdopodobnie znajdował się niewielki gród. Najstarsza wzmianka (dokument z XVII wieku) mówi o Ostrowie jako niewielkim prywatnym ośrodku miejskim (jakie zresztą licznie wówczas zakładano), istniejącym w roku 1404. Wcześniej Ostrów był prawdopodobnie niewiele znaczącą osadą wśród łęgów i bagien. Świadczy o tym jego nazwa oznaczająca w staropolszczyźnie wyspę, kępę. Oddzielną parafię utworzono tu, staraniem kanonika kolegiaty kaliskiej Jerzego z Ostrowa herbu Korab, dopiero w 1434 roku, wcześniej był tu kościół filialny parafii w Wysocku Wielkim. Ostrów miał wówczas charakter rolniczy. Przez ten czas jest nieokazały nawet na tle swoich sąsiadów – Sulmierzyc, Odolanowa, Raszkowa, Kwiatkowa czy Sobótki. Rozwój uniemożliwiała w znacznej mierze obecność wokół wielu silnych, prężnie działających ośrodków takich jak Ostrzeszów, Kalisz, Krotoszyn, czy Koźmin. Miasto kilkakrotnie nawiedzały pożary, było wiele razy niszczone przez wojny. W 1710 roku, wobec tragicznej sytuacji miasta (spalenie podczas III wojny północnej), przedstawiciel parafii ostrowskiej przybył do zamku kaliskiego, aby prosić o zwolnienie z opłat. Prawdopodobnie decyzja była negatywna, ponieważ w kolejnym, 1711 roku delegacja mieszczan ostrowskich uroczyście, na kolanach, zrzekła się praw miejskich, by uniknąć podatków i potwierdziła kompletną ruinę Ostrowa.

Właścicielami miasta w tym okresie byli między innymi:

• w XV wieku – kanonik Jerzy z Ostrowa, a po nim Mikołaj z Ociąża,
• w XVI wieku – rodzina Sławskich, po nich Jakub Modlibowski,
• od XVI wieku – rodzina Kiełczewskich,
• do 1685 roku – ostatni z właścicieli Ostrowa pochodzących z rodu Kiełczewskich – Stanisław,
• od 1685 roku – Bogusław Leszczyński,
• do 1698 roku – Rafał Leszczyński,
• w latach 1698-1699 – Stanisław Szczuka,
• od 1699 – Dorota Henryka Przebendowska i Jan Jerzy Przebendowski.

Lata 1714-1815

Nowy właściciel, podskarbi wielki koronny Jan Jerzy Przebendowski, który posiadł miasto w roku 1699, wyjednał u króla Augusta II Sasa ponowną lokację, w 1714, na prawie magdeburskim. Wcześniej, w 1713, wydany został przywilej na cztery jarmarki rocznie. Wraz z aktem fundacyjnym wydane zostały też przywileje dla rzemieślników: szewców, rzeźników, piekarzy, krawców, stolarzy, kowali, a przede wszystkim – sukienników. Właściciel zwolnił nowo przybyłych z danin na 6 lat, pomógł w odbudowie miasta, wydał nowy status, nakazał tolerancję religijną. Przebendowscy władali miastem do roku 1729. Kolejnymi właścicielami byli:

• w latach 1729-1755 – Franciszek Bieliński,
• w latach 1755- około 1770 – Marcin Mikołaj Radziwiłł,
• w latach około 1770-1780 – Józef Mikołaj Radziwiłł,
• od 1780 – Michał Hieronim Radziwiłł,
• do 1833 – Antoni Henryk Radziwiłł.

Kolejni właściciele miasta, również nie skąpili na Ostrów. Marszałek wielki koronny Franciszek Bieliński potwierdził stare przywileje i nadał nowe, a kolejni właściciele, Radziwiłłowie, byli patronami (i fundatorami) wielu przedsięwzięć w mieście.

Przez sprowadzanych ze Śląska rzemieślników miasto, w krótkim czasie, stało się trójnarodowym. Zamieszkiwali je Niemcy, Żydzi i Polacy.

więcej o gminie ewangelickiej w Ostrowie: Gmina ewangelicka w Ostrowie

więcej o gminie żydowskiej w Ostrowie: Gmina żydowska w Ostrowie

Wybudowano między innymi:

• ratusz (1731),
• kościół protestancki (1778).
• II kościół katolicki (1782 – fundator Michał Hieronim Radziwiłł),
• I synagoga.

Założone zostały:

• pierwsza w Polsce zawodowa straż pożarna (1752 – Franciszek Bieliński),
• Kurkowe Bractwo Strzeleckie (1730).

Parafia ostrowska została znacznie powiększona, a cmentarz grzebalny przeniesiono poza miasto (obecny Stary Cmentarz – najstarszy czynny cmentarz w Polsce). Ostrów powoli zmieniał swój charakter z ośrodka rolniczego na handlowy. Świadczą o tym cechy Rynku – centralne place w miastach kupieckich były obszerniejsze, aby pomieścić targi i jarmarki. Pod koniec XVIII wieku Ostrów należał już do najznaczniejszych ośrodków w ówczesnym powiecie kaliskim.

Lata 1815-1845

W 1815 roku właścicielem Ostrowa był Antoni Henryk Radziwiłł, późniejszy namiestnik Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Po upadku Księstwa Warszawskiego przeniesiono do Ostrowa (m.in. dzięki staraniom księcia Radziwiłła) z sąsiedniego Odolanowa siedzibę powiatu odolanowskiego, Sąd Powiatowy oraz Kasę Powiatową.

Powstały kolejne obiekty użyteczności publicznej, zakłady przemysłowe:

• nowy ratusz miejski (1828),
• szpital powiatowy (1834),
• nowa szkoła katolicka (1836),
• browar (1839),
• pierwsza drukarnia i zakład litograficzny (1841 – Theodor Hoffmann).

Zwiększyła się rola garnizonu ostrowskiego, gęstniała sieć dróg bitych. Przygraniczne położenie zaczęło procentować. Jednocześnie w szybkim tempie wzrastał odsetek ludności polskiej, choć jeszcze niedawno Ostrów zwano Niemieckim.

Lata 1845-1914

Za symboliczną cezurę między okresem “niemieckim” i okresem “polskim” w historii miasta można uznać założenie w roku 1845 Królewskiego Katolickiego Gimnazjum Męskiego. Wzniesione wysiłkiem społecznym szybko stało się najlepszą “kuźnią kadr” i ostoją walki z germanizacją – nazywano je “Polskim Atenami” i “Wielkopolską Szkołą Edukacji Narodowej”. Działały liczne organizacje narodowościowe. Ostrowianie brali aktywny udział w Wiośnie Ludów i powstaniu wielkopolskim.

W latach 1872-1874 więziony był w ostrowskim więzieniu kardynał Mieczysław Ledóchowski, którego pomnik stoi dziś na placu przed konkatedrą.

W tym okresie bogate było również życie kulturalne i gospodarcze. W dziedzinie życia społecznego warto odnotować:

• pierwsze ostrowskie pismo – dwujęzyczny “Tygodnik Powiatowy” (1851),
• pierwszy numer “Gazety Ostrowskiej” (1896),
• działalność Towarzystwa Czytelni Ludowych, objazdy bibliobusu (staranie ostrowskiego księgarza i społecznika Stefana Rowińskiego),

• działalność Towarzystwa Śpiewaczego,
• utworzenie Towarzystwa Upiększania Miasta (1900),
• powstanie pierwszego w zaborze pruskim polskiego gimnazjalnego klubu sportowego “Venetia” (1908),
• powstanie jednego z pierwszych polskich towarzystw piłkarskich “Ostrovia” (1909),
• pierwsze muzeum (1910),
• pierwsza monografia Ostrowa: Aus den Vergangenheit der Stadt Ostrowo (1914, ostatni pruski burmistrz miasta Max Bessert).

Najważniejsze nowe obiekty, zakłady, osiągnięcia gospodarcze tego okresu:

• nowa synagoga (1857-1859),
• nowy budynek Amts- und Landgericht (sąd) z więzieniem (1863),
• gazownia (1867),
• koszary (Stare Koszary im. Moltkego – 1867, Nowe Koszary – 1897, Koszary Ułańskie – 1899, hangar dla samolotów i sterowców),
• Fabryka Machin dla Rolnictwa (ob. Spomax, 1882),
• nowa poczta (1886),
• rzeźnia (1897),
• stacja wodociągowa (1897), wodociągi miejskie (1903), kanalizacja, oczyszczalnia ścieków (1907-1909),
• nowy kościół katolicki (ob. konkatedra, 1907),
• Gimnazjum Żeńskie (1910-1911),
• 10 jarmarków rocznie (1910),
• Zigarrenkisten Fabrik (ob. Sklejka-Eko, 1913).

Intensywnie rozwijała się zabudowa. Kamienice nowo budowane były już bez wyjątku stylowe. W roku 1910 opracowano nowy plan zabudowy miasta, który przyczynił się do swego rodzaju boomu budowlanego w mieście. W 1887 z powiatu odolanowskiego wydzielono powiat ostrowski.

Bardzo ważnym czynnikiem miastotwórczym w tamtym okresie okazało się powstanie w Ostrowie węzła kolejowego. W 1875 roku uruchomiono pierwszą linię kolejową (Poznań - Kluczbork). W 1888 uruchomiono linię do Leszna, w 1894 do Skalmierzyc, w 1909 do Wrocławia. W roku 1913 odnotowano tutaj znaczący, jeden z największych w Poznańskiem, wzrost sprzedaży biletów.

Lata 1914-1918

Przygraniczne położenie powodowało, że ostrowski garnizon odgrywał znaczącą rolę podczas I wojny światowej. Przez miasto kilkakrotnie przechodziły pochody wojsk: rosyjskich i pruskich. Pomimo tego samo miasto nie poniosło większych strat. Inaczej niż w Kaliszu, który w dniach 7-22 sierpnia 1914 roku został prawie całkowicie zniszczony na skutek działań wojsk pruskich (w tym także z garnizonu ostrowskiego), a na tamtejszym Wzgórzu Wiatracznym dokonano mordu na 80 cywilach (decymacja 800 zatrzymanych mężczyzn). 5 kompania 155 pułku piechoty (dowódcą pułkownik von Heise-Rothenburg) z Ostrowa wkroczyła do Kalisza już 2 sierpnia. Wkrótce na czele pozostałych kompanii wkroczył też mjr Preusker, którego obarcza się odpowiedzialnością za ten atak.

Republika Ostrowska

Na miesiąc przed wybuchem powstania wielkopolskiego sformowano w Ostrowie pierwsze polskie oddziały (”I Pułk Piechoty Polskiej”). 10 XI 1918 roku ogłoszono niezależność Ostrowa od władzy pruskiej, a następnie włączenie tego terenu do wolnej Rzeczypospolitej. Strona polska poleciła (pod naciskiem Prus) rozwiązać oddziały (21 XI 1918). Część żołnierzy została potem włączona w struktury stacjonującego w Szczypiornie kaliskiego Batalionu Pogranicznego, który wkrótce po wybuchu powstania wkroczył do miasta. O wydarzeniach związanych z Republiką Ostrowską opowiadają serial “Republika Ostrowska” (1986) oraz film pełnometrażowy (1988) “Republika Nadziei”. Na pamiątkę tamtych wydarzeń Święto Miasta Ostrowa obchodzone jest 10 listopada. Ostateczne wyzwolenie nastąpiło 31 grudnia 1918 roku.

więcej: Republika Ostrowska

Lata 1918-1939

Lata międzywojenne są okresem największej prosperity miasta – dynamikę rozwoju Ostrowa porównywano do samej Gdyni (na pocz. lat 30. 2. miejsce w kraju pod względem szybkości rozbudowy – za Polską Agencją Telegraficzną). Powiększono obszar miasta, znacznie zwiększyła się liczba ludności. W 1920 roku nadano urzędową nazwę miasta – Ostrów Wielkopolski, choć często używano też nazwy potocznej – Ostrów Poznański. Pierwszym burmistrzem został Stefan Rowiński (endecja). Najważniejsze osiągnięcia tego okresu to:

• Fabryka Wagon (1920),
• pierwsza w Polsce stacja hodowli jedwabników (Leon Wawrzkiewicz, 1928),
• gmach Banku Polskiego (1930),
• gmach Szkoły im. Estkowskiego,
• rozpoczęcie budowy kościoła św. Antoniego z Padwy (do 1939 doprowadzona pod dach),
• miejska elektrownia,
• basen miejski, dwa stadiony sportowe,
• powstanie prywatnego gimnazjum męskiego (1937),
• teatr miejski, biblioteka miejska, muzeum, działalność Koła Miłośników Sceny (1918-1939), działalność Stowarzyszenia Miłośników Fotografii, Chóru Męskiego “Echo”, Orkiestr Dętych: Węzła PKP i Fabryki Wagon,
• 11 czasopism (w tym 5 dzienników) ukazywało się w roku 1928.
• początki lotniska na Parcelach Zacharzewskich (założone 1914) oraz działalność konstruktorów lotniczych, m.in. Józefa Morissona.

Burmistrzami byli wówczas:

• w latach 1919-1920, burmistrz komisaryczny – Stefan Rowiński,
• w latach 1920-1929 – Stanisław Musielak,
• w latach 1929-1939 – Wacław Cegiełka.

W roku 1932 powiat odolanowski został przyłączony do ostrowskiego. W roku 1934 poszerzono granice miasta.

Do początków lat 20. stacjonował w Ostrowie złożony z ochotników 221. Pułk Piechoty, w którym służyli m.in. Jarosław Iwaszkiewicz i Aleksander Wat.

Ostrów wizytowali w latach wojennych między innymi:

• Ignacy Jan Paderewski,
• Józef Haller,
• Stanisław Wojciechowski (dwukrotnie),
• Wincenty Witos (zjazd ludowców południowej Wielkopolski w 1931 roku),
• Ignacy Mościcki.

Lata 1939-1945

Ostrów należał do najważniejszych ośrodków konspiracji w Wielkopolsce. Po rozbiciu przez gestapo w 1941 r. struktur poznańskich Okręgu ZWZ jego siedziba została, na wniosek Wacława Koteckiego, przeniesiona do Ostrowa, stąd też prowadzono odbudowę struktur Związku dla całego Poznańskiego (kierowali nią m.in. mjr Jan Kamiński i płk Henryk Kowalówka). Tutaj, w 1941 r. zasady działania konspiracji w Wielkopolsce ustalali gen. Tadeusz Bór-Komorowski oraz dowódcy wielkopolscy. W mieście aktywne było podziemie harcerskie – Szare Szeregi (Dziennik Harcerza i Szarotki). Ostrowski 60 Pułk Piechoty uczestniczył m.in. w bitwie nad Bzurą i obronie Warszawy.

Wysiedlono ok. 5,5 tysiąca z ok. 30 tysięcy mieszkańców miasta. Wielu szanowanych przedstawicieli ostrowskiej społeczności wywieziono lub zamordowano (m.in. 14 grudnia 1939 roku w Lasku Winiarskim pod Kaliszem). Na tzw. Majdanie znajdował się obóz pracy, w którym śmierć poniosło 198 jeńców. Hitlerowcy zdążyli jeszcze wybudować w obrębie dzielnicy Piaski-Szczygliczka krematorium (istniało zdewastowane do lat 60.).

Zlikwidowana została cała dzielnica żydowska z wyjątkiem zamienionej na magazyn synagogi. Z tego okresu pochodzi Park Miejski oraz położone w dzielnicy Krępa osiedle Robotnicze. Przebudowany został też ostrowski węzeł kolejowy (przystosowanie do zwiększonego ruchu pociągów).

Burmistrzami miasta mianowano kolejno: znanego ostrowskiego przemysłowca, nastawionego pokojowo do Polaków Waltera Hirscha oraz zdecydowanie antypolskiego Willy’ego Kemnitza.

Okupacja hitlerowska zakończyła się z dniem 23 stycznia 1945 roku (choć ostatnie walki trwały jeszcze 25 stycznia) w wyniku akcji “Burza”. Już 23 stycznia 1945 roku mieszkańcy Ostrowa utworzyli pierwsze, niezależne jeszcze od rządu lubelskiego, władze (Tymczasowy Komitet Miasta i Powiatu) czuwające nad administrowaniem miastem, aprowizacją oraz bezpieczeństwem mieszkańców.

25 stycznia przybył do Ostrowa jego sowiecki komendant. 26 stycznia zadecydował on o desygnowaniu na stanowiska burmistrza i starosty przedstawicieli rządu komunistycznego, przy czym przedstawicieli PPR – wobec braku kadr – sprowadzono z zewnątrz.

Wokół Ostrowa w dalszym ciągu działały niekomunistyczne grupy zbrojne – Wielkopolska Samodzielna Grupa Ochotnicza “Warta” (ok. 10 tysięcy żołnierzy w regionie wielkopolskim) oraz koordynowane przez nią grupy: “Otta” (150 ludzi), “Murata” (40 ludzi, do listopada 1948), “Korona” (6 ludzi), “Rudka” (12 ludzi), “Szarego” (60 ludzi), a także jednostka “Błyska” – ponad stuosobowy, dobrze uzbrojony i zmotoryzowany oddział, który został rozbity 22 października 1945 roku, w ciężkiej bitwie pod Odolanowem.

Lata 1945-1989

Burmistrzem w roku 1945 został Idzi Zemski. W 1948 stanowisko burmistrza zastąpiono urzędem prezydenta miasta. Został nim Władysław Prętkowski. Natomiast od 1950 władzę w Ostrowie sprawowali przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Ponownie stanowisko prezydenta przywrócono w roku 1975. Funkcję tę sprawowali w omawianym okresie:

• w roku 1975 – Lech Makowski,
• w latach 1975-1980 – Marian Gilarski,
• w latach 1980-1985 – Grzegorz Woźny,
• w latach 1985-1990 – Jerzy Świątek.

Był to okres intensywnej rozbudowy miasta, jednak trudno ocenić go jako pozytywny ze względu na chaotyczność zabudowywania, powiązaną z poważnymi uszczerbkami w substancji zabytkowej, nierozsądną gospodarką komunalną i poważnym niedoinwestowaniem w różne dziedziny (przede wszystkim edukacja, infrastruktura i kultura). Na niekorzyść tego okresu świadczy też niekorzystna dla Ostrowa reforma administracyjna z roku 1975 kiedy to kilkudziesięciotysięczne miasto (ok. 52 tysięcy), porównywalne z nowym miastem wojewódzkim, sprowadzono rangą do poziomu gmin miejsko-wiejskich, podczas gdy stolicami województw zostawały ośrodki niejednokrotnie mniejsze od Ostrowa o połowę lub więcej (Ciechanów, Krosno, Tarnobrzeg, Sieradz i in.). Zarzucono wiele wcześniej planowanych inwestycji (hotel, drogi, oczyszczalnia), przeniesiono do miasta wojewódzkiego jedyny tytuł prasowy (Południowa Wielkopolska), zlikwidowano II Liceum, znacznie ograniczono dotacje (m.in. na kulturę – w roku 1990 wojewoda otrzymał 10,4 mld złotych, z tego na Ostrów Wielkopolski przeznaczono 0,499 mld). Teza o niekorzystnej sytuacji Ostrowa w tym okresie jest jednak często kwestionowana. Jako kontrargumenty podaje się m.in. znaczący przyrost ludności w latach 1975-1989 (od ok. 52 tys. w 1975 r. do ok. 70 tys. w 1987 r.) oraz licznych przedstawicieli ostrowian wśród władz województwa.

Na korzyść tego okresu świadczą osiągnięcia z różnych dziedzin takie jak:

• powstanie Aeroklubu Ostrowskiego (1945),
• powstanie Zakładów Automatyki Przemysłowej (1945),
• utworzenie Gimnazjum Mechanicznego Kolejowego (1945),
• powstanie Ostrowskich Zakładów Drobiarskich (1951),
• dokończenie budowy kościoła św. Antoniego Padewskiego,
• otwarcie szpitala kolejowego dla dzieci (1958),
• uruchomienie komunikacji miejskiej (1960),
• otwarcie nowego Szpitala Miejskiego (1966),
• rozbudowa dworca kolejowego Ostrów Wielkopolski (1966),
• zakończenie budowy zbiornika Piaski-Szczygliczka (1978),
• otwarcie kompleksu szkolnego ZAP (ob. ZST, 1978),
• powiększenie obszaru miasta (1979),

w tym w dziedzinie kultury:

• Teatr Lalek “Rusałka” (1953-1981),
• Teatr Ludowy (1945-1949),
• Zespół Teatralny ODK (1970-1975),
• Amatorska Grupa Teatralna “Szarańcza” (1983-1988),
• stała scena Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu,
• Ostrowskie Koncerty z Lilijką (1960-1992),
• działalność Międzynarodowego Klubu Prasy i Książki (od 1974, ob. Empik),
• Międzynarodowe Biennale Małej Formy Graficznej i Exlibrisu (od 1985),
• Dni Chopinowskie (ob. Międzynarodowy Festiwal “Chopin w barwach jesieni”, od 1982),
• Ogólnopolskie Biennale Fotografii w Technikach Specjalnych “Remis” (od 1977).

W lipcu 1980 roku Ostrów należał do pierwszych i najważniejszych ośrodków strajkowych, a na I Krajowym Zjeździe Delegatów NSZZ Solidarność w Gdańsku, w 1981 roku, delegat z Ostrowa, Henryk Siciński, zainicjował uchwalenie Posłania do ludzi pracy Europy Wschodniej.

W latach 1981-1982 w Ostrowie znajdował się obóz dla internowanych.

Od roku 1989

Jest okres nadrabiania zaległości w dziedzinach dotychczas zaniedbanych: edukacji wyższej, infrastrukturze, kulturze. W 1999 roku przywrócono powiaty, powiększono też zakres działania prezydentów miasta. Do dnia dzisiejszego funkcję tę sprawowali:

• w latach 1990-2002 - Mirosław Kruszyński,
• w latach 2002-2006 - Jerzy Świątek,
• od roku 2006 - Radosław Torzyński.

Przywrócenie samorządności otwarło miastu nowe perspektywy. Najważniejsze osiągnięcia Ostrowa i jego mieszkańców w III RP to:

• otwarcie nowej siedziby oddziału ZUS-u oraz ośrodka szkolenia urzędników ZUS dla płd.-zachodniej Polski (1990),
• Salon Plastyki “Egeria” (od 1990),
• Spotkania Muzyki Dawnej Chantarelle Festiwal (od 1993),
• Festiwal “Wszystko Jest Poezją” (od 1993),
• nowa stacja uzdatniania wody (1995), oczyszczalnia ścieków w Rąbczynie (2002), stopniowa kanalizacja miasta,
• “Jazz w Muzeum” (od 1994) i “Muzeum Jazz Festiwal” (od 1996),
• otwarcie kina Komeda (1996),
• pierwsza emisja obligacji komunalnych, powstanie grupy kapitałowej Holdikom (1996) – Ostrów staje się synonimem rozsądnej gospodarki komunalnej, w 2000 spółka CeTO wyróżniła miasto jako lidera na rynku obligacji komunalnych,
• Festiwal Teatrów Niezależnych,
• brązowy medal mistrzostw Polski dla koszykarzy Stali Ostrów (2002),
• działalność Ostrowskiej Ligi Koszykówki (grają w niej już zespoły z sąsiednich powiatów, a nawet z Konina).
• oddawanie do użytku kolejnych odcinków obwodnicy śródmiejskiej (Chłapowskiego, Siewna, cz. Długa), modernizacja znacznej części ulic,
• otwarcie nowego budynku Miejskiej Biblioteki Publicznej (2001),
• oddanie do użytku nowej strażnicy Straży Pożarnej (2004), oraz ukończenie modernizacji nowej siedziby Policji (2005),
• restauracja wielu zabytkowych obiektów (kamienice, ratusz, willa Kupkego i in.),
• Ostrowski Festiwal Nauki (od 2005), II edycja pod patronatem honorowym Ministra Edukacji i Nauki.

Za osiągnięcia w dziedzinie gospodarowania finansami i mieniem komunalnym miasto otrzymało w okresie 1990-2002 wiele wyróżnień, m.in. Najlepsza Gmina III Rzeczypospolitej, Profesjonalna Gmina – przyjazna inwestorom i in. Zdolność kredytowa samorządu Ostrowa w latach 1997-2002 była oceniana na wysokim poziomie “A-”, a rozwiązania stosowane wówczas w mieście uznane zostały za modelowe i nazwane tzw. “ostrowskim modelem zarządzania”.

W ciągu piętnastu lat utworzono w Ostrowie 5 filii uczelni wyższych na których studiuje ok. 3,5 tysiąca studentów. Mimo tego w zakresie edukacji wyższej miasto ma wciąż wiele do nadrobienia. Ostrów jest jednym z największych miast nie będących siedzibą wyższej uczelni. Niewykorzystany pozostaje potencjał ośrodka – Ostrów ma bogate tradycje w zakresie kształcenia technicznego. Założone 24 sierpnia 2006 Stowarzyszenie Edukacji Akademickiej w Ostrowie skupiające przedstawicieli środowiska naukowego Politechniki Wrocławskiej i społeczności lokalnej zabiega o utworzenie w mieście Wyższej Szkoły Inżynierskiej.

Stopa bezrobocia utrzymuje się na wysokim poziomie (19,8% na początku roku 2004, 16,3% 30 czerwca 2006). Dotyczy ono głównie zwolnionych na skutek upadłości bądź restrukturyzacji pracowników przemysłu elektromaszynowego. Palącym problemem jest odpływ do największych aglomeracji osób młodych i najlepiej wykształconych. Konsekwencją dla gospodarki miasta jest m.in. niedobór pracowników w niektórych sektorach. Decydująca o sytuacji gospodarczej Ostrowa w ostatnim piętnastoleciu była też likwidacja Jednostki Wojskowej 1956 oraz to, że przez cały ten czas udało się sprowadzić do miasta, pomimo przodowania w rankingach ekonomicznych, zaledwie dwóch znaczących inwestorów (General Motors – Delphi Harrison Thermal Systems oraz PKN Orlen).

Istotnym problemem jest utrudniający komunikację w węźle brak obwodnicy – obecnie udział samochodów spoza Ostrowa uczestniczących w ruchu miejskim przekracza 35% i stale rośnie (dla porównania – w konurbacji śląskiej wskaźnik ten nie przekracza 17%). Miasto już od lat 70. stara się o wybudowanie tej trasy. Rozpoczęcie wg ostatniego projektu (trasa szybkiego ruchu z 4 węzłami bezkolizyjnymi) planowane jest na rok 2007.

Transport towarów poprzez węzeł kolejowy również systematycznie rośnie, mimo to jego przyszłość jest niepewna ze względu na fatalny stan torów na znacznych odcinkach. Niemałe znaczenie ma również stopniowa likwidacja połączeń pasażerskich. Dworzec Ostrów Wielkopolski został w 2006 r. włączony w sieć PKP “Dworce kolejowe”. W dalszym ciągu waży się sprawa przyszłej lokalizacji węzła i stacji szybkiej kolei Warszawa-Wrocław/Poznań. Dla zintensyfikowania działań na rzecz rozbudowy lotniska w Michałkowie powołano w 2005 r. fundację.

Bardzo pozytywnie na tym tle wypadają liczne nowe inicjatywy kulturalne i naukowe, a wśród nich: Ostrowski Festiwal Nauki (II edycja pod patronatem honorowym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego), działalność Południowowielkopolskiej Grupy Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków, publikacje związane z obchodami 600-lecia miasta i nie tylko – Bedeker Ostrowski Marka Olejniczaka (PTTK Ostrów 2004), Ostrów pod znakiem pegaza Witolda Banacha (Muzeum Miasta 2005), monografia ostrowskiej AK Edmunda Jakubka i in. Wiele inicjatyw mogło zostać zrealizowanych dzięki działającemu z powodzeniem Funduszowi Grantowemu.

Honorowi Obywatele Miasta

Po raz pierwszy tytuł taki otrzymał w roku 1898 powszechnie szanowany dyrektor Gimnazjum Męskiego dr Hubert Beckhaus. We współczesnych czasach pierwsze honorowe obywatelstwo miasta Ostrowa nadano uchwałą Rady Miasta w roku 1993. Od tego czasu tytuł ten przyznano jeszcze 13 razy.

Honorowi Obywatele Miasta Ostrowa (w nawiasie data otrzymania tytułu):

• Hubert Beckhaus (1898),
• Edward Serwański (5 września 1993),
• Józef Warszawski (29 sierpnia 1995),
• Ignacy Moś (29 sierpnia 1995),
• Marta Grzesiek (29 sierpnia 1995),
• Marian Grześczyk (14 października 1995),
• Anna Rogalanka (2 kwietnia 1996),
• Maria Wikarjakowa (2 kwietnia 1996)
• Karol Wojtyła – Jan Paweł II (30 kwietnia 1997),
• Jerzy Ofierski (1 lipca 1997),
• Kazimierz Radowicz (17 czerwca 1998),
• Marian Sobczak (30 czerwca 1999),
• Wincenty Broniwój-Orliński (31 sierpnia 1999),
• Tadeusz Szmyt (16 września 2002),
• Zenon Gubański (26 października 2004).

Zmiany liczby mieszkańców miasta

• 1505 – 150-180
• 1579 – 4
• 1688 – 91
• 1717 – 57
• 1789 – 1927
• 1796 – 3191
• 1820 – 3674
• 1840 – 4797
• 1858 – 5891
• 1861 – 7031
• 1885 – 9109
• 1900 – 11 781
• 1913 – 15 502
• 1921 – 16 421
• 1927 – 18 167
• 1934 – 27 338
• 1938 – 31 723
• 1945 – 32 934
• 1950 – 32 787
• 1960 – 43 579
• 1970 – 49 585
• 1980 – 62 525
• 1992 – 74 405
• 1997 – 74 724
• 2004 – 73 178
• 2005 – 71 342
• 2006 – 72 672

Przynależność administracyjna Ostrowa

Przynależność do jednostek administracyjnych:

• do 1569 – Królestwo Polskie, województwo kaliskie, powiat kaliski
• 1569-1793 – Rzeczpospolita Obojga Narodów, Korona Polska, prowincja wielkopolska, województwo kaliskie, powiat kaliski
• 1793-1796 – Królestwo Prus, Prusy Południowe, powiat odolanowski
• 1796-1807 – Królestwo Prus, Prusy Południowe, departament kaliski, powiat odolanowski
• 1807-1815 – Księstwo Warszawskie, departament kaliski, powiat odolanowski
• 1815-1848 – Królestwo Prus, Wielkie Księstwo Poznańskie, rejencja poznańska, powiat odolanowski z siedz. w Ostrowie
• 1848-1871 – Królestwo Prus, Prowincja Poznańska, rejencja poznańska, powiat odolanowski z siedz. w Ostrowie
• 1871-1887 – Cesarstwo Niemieckie, Królestwo Prus, Prowincja Poznańska, rejencja poznańska, powiat odolanowski z siedz. w Ostrowie
• 1887-1918 – Cesarstwo Niemieckie, Królestwo Prus, Prowincja Poznańska, rejencja poznańska, powiat ostrowski
• 1919-1939 – Rzeczpospolita Polska, województwo poznańskie, powiat ostrowski
• 1939-1940 – Rzesza Niemiecka, Okręg Rzeszy “Poznań”, powiat ostrowski
• 1940-1941 – Rzesza Niemiecka, Kraj Warty, Okręg Kalisz, powiat ostrowski
• 1941-1945 – Rzesza Niemiecka, Kraj Warty, Okręg Łódź, powiat ostrowski
• 1945-1948 – Rzeczpospolita Polska, województwo poznańskie, powiat ostrowski
• 1948-1952 – Rzeczpospolita Polska, województwo poznańskie, powiat miejski Ostrów Wielkopolski
• 1952-1975 – Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo poznańskie, powiat miejski Ostrów Wielkopolski
• 1975-1989 – Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo kaliskie
• 1989-1998 – Rzeczpospolita Polska, województwo kaliskie
• od 1999 – Rzeczpospolita Polska, województwo wielkopolskie, powiat ostrowski

Ostrów Wielkopolski jako garnizon wojskowy

Jednostki niemieckie stacjonujące w latach 1793-1918

• Pułk Huzarów Württemberskich
• 4 Szwadron 1 Pułku Ułanów Śląskich
• 4 Szwadron 1 Pułku Ułanów Landwehry
• 4 Szwadron 14 Pułku Dragonów Marchii Brandenburskiej
• 2 Batalion 2 Śląskiego Pułku Piechoty
• sztab 77 Brygady Piechoty
• 2 Szwadron 1 Pułku Ułanów Śląskich im. Cara Rosji Aleksandra III
• sztab oraz 1 i 2 Batalion 155 Pułku Piechoty Pruskiej

Jednostki stacjonujące w latach 1917-1939

• 1 Pułk Piechoty Polskiej (Republika Ostrowska)
• 221 Pułk Piechoty
• 60 Pułk Piechoty Wielkopolskiej
• 25 Pułk Artylerii Lekkiej
• Ostrowski Batalion Obrony Narodowej
• Straż Graniczna

Jednostki stacjonujące po 1945 (rozwiązane)

• Jednostka Wojskowa 1956
• 3 Ośrodek Szkolenia Kierowców

Jednostki stacjonujące po 1945

• Wojskowa Komenda Uzupełnień
• Placówka Pracowni Psychologicznej

Bibliografia

• Wielkopolska Szkoła Edukacji Narodowej. Studia i wspomnienia z dziejów Gimnazjum Męskiego (Obecnie I Liceum Ogólnokształcącego) w Ostrowie Wielkopolski, w 125-lecie jego założenia 1845-1970, praca zbiorowa, Wrocław 1970
• Wojciech Suszycki, Historia Ostrowa Wielkopolskiego (opracowanie), Warszawa 1980
• Paweł Anders, Kalisz, Ostrów Wielkopolski i okolice, wyd. 2 zmienione, Poznań 1986
• Ostrów Wielkopolski – dzieje miasta i regionu, praca zbiorowa, Poznań 1990
• Witold Banach, Rozpoczęło się odliczanie… w: “Orędownik Ostrowski” z lutego-marca 1991, Ostrów Wielkopolski 1991
• Jarosław Biernaczyk, Garnizon pruski w Ostrowie, w: “Gazeta Ostrowska” z 24.7.2004, Ostrów Wielkopolski 1994
• Alma Mater Ostroviensis – Księga Pamięci – Non Omnis Moriar, praca zbiorowa pod. red. Jarosława Biernaczyka, Krystiana Niełacnego, Edwarda Szperzyńskiego, Ostrów Wielkopolski 1996-2005
• Witold Banach, Ostrów Wielkopolski “w pigułce”, Ostrów Wielkopolski 2003
• Antoni Sukiennicki, Historia szpitalnictwa w Ostrowie, Ostrów Wielkopolski 2004
• Bożena i Paweł Szymczakowie, opracowanie Historia Ostrowa Wielkopolskiego, Łódź 2004
• Marek Olejniczak, Bedeker Ostrowski, Ostrów Wielkopolski 2004
• Witold Banach, Ostrów pod znakiem pegaza. Literacki przyczynek do dziejów miasta, Poznań-Ostrów Wielkopolski 2005
• Witold Banach, Historia Ostrowa na każdy dzień, Ostrów Wielkopolski 2005

Linki zewnętrzne

• Historia Kolei w Ostrowie

Zobacz też

• Historia harcerstwa w Ostrowie

Głogów (niem. Glogau, czes. Hlohov, węg. Galagonyás) – miasto powiatowe (patrz: powiat głogowski) w południowo-zachodniej Polsce, od 1999 w północnej części województwa dolnośląskiego, nad Odrą. Głogów jest szóstym co do wielkości miastem w województwie. W roku 2005 liczba ludności Głogowa wynosiła 71 312. Nazwa miasta pochodzi od głogu. W mieście znajduje się również siedziba władz gminy wiejskiej Głogów. Miasto położone jest na obszarze Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego.

Głogów składa się z następujących osiedli (dzielnic): Brzostów, Chrobry, Fabryczna, Górkowo, Hutnik, Kopernik, Kościuszki, Krzepów, Matejki, Nadodrze, Nosocice, Piastów Śląskich, Stare Miasto, Śródmieście- służące za centrum miasta, Wyspa Katedralna – Ostrów Tumski, Żarków, Żukowice, Słoneczne, Sportowe, Złota Podkowa. W granicach administracyjnych Głogowa są również dwie opuszczone wsie: Biechów i Wróblin Głogowski.

Niemiecka nazwa Glogau w odniesieniu do współczesnego miasta stopniowo wychodzi z użytku w języku niemieckim na rzecz nazwy polskiej. Czeska nazwa, Hlohov, jest obecnie rzadko używana.

Nazwy miasta w poszczególnych latach: Glogau (1010), Glogou i Glogow (pocz. XII w.), Glogouia, Glogovia, Glogou (XIII w.), Glogou, Glogow, Glogau (XIV w.), Gross-Glogau (XV-XIX w.), Glogau (1918-1945).

Struktura powierzchni

Miasto stanowi 7,98% powierzchni powiatu.
Według danych z 31 grudnia 2003, Głogów ma obszar 45,32 km².
W tym:

• użytki rolne – 36,5%:
  • grunty orne – 25,8%
  • sady – 0,4%
  • łąki – 6,0%
  • pastwiska – 4,3%
• lasy – 0,4%.

Miasto stanowi 7,9% powierzchni powiatu.

Odległości

Orientacyjne odległości do wybranych miast w kilometrach:

• Polkowice – 18
• Wschowa – 23
• Lubin – 32
• Leszno – 42
• Zielona Góra – 55
• Legnica – 57
• Wrocław – 98
• Poznań – 111
• Gorzów Wielkopolski – 167
• Warszawa – 372

Środowisko przyrodnicze

Głogów usytuowany jest w północnej części woj. dolnośląskiego, na pograniczu Pradoliny Barucko-Głogowskiej i Wzgórz Dalkowskich. Prawie w całości obecne miasto leży na lewym brzegu Odry, choć kiedyś jego zasadniczy trzon znajdował się na Ostrowie Tumskim otoczonym ramionami rzeki. Występują tu dwie jednostki morfologiczne:

• wysoczyzna plejstoceńska, będąca przedłużeniem północnego stoku Wzgórz Dalkowskich,
• dolina Odry, stanowiąca część Pradoliny Barucko-Głogowskiej,

Walory przyrodnicze miasta stanowią: szata roślinna i zwierzęca, gleby, wody i urozmaicony krajobraz. System zieleni tworzą parki (wokół Starego Miasta i kanału Sępolno), zieleń łęgowa nad Odrą i Ostrowie Tumskim, niewielkie kompleksy lasów, ogrody działkowe oraz w ostatnich latach system zieleni izolacyjnej wokół hut miedzi. W obrębie miasta znajdują się trzy pomniki przyrody. Tereny nadodrzańskie stanowią biologicznie czynne kompleksy i są ostoją ptactwa wodnego.
Podstawowe kompleksy roślin występują w następujących głównych grupach (W.Szafer) :

• roślinność dna doliny Odry, którą tworzą zarośla wierzbowe. Wyższe terasy doliny Odry zajmują przeważnie łąki i lasy (przeważnie liściaste),
• roślinność Wzgórz Dalkowskich, w pobliżu których przebiegają granice naturalnych zasięgów drzew (świerk górski, jodły, olszy szarej). Wzgórza porastają lasy świerkowe i bukowe,
• na południe i południowy zachód od pasa Wzgórz Dalkowskich rozciąga się jednostajnie płaska kraina torfowisk,

Lasy w Głogowie zajmują ok. 30ha. Nie tworzą one zwartego kompleksu i w niewielkich
skupiskach rozmieszczone są na obrzeżach miasta, głównie w pasie nadodrzańskim. Dominują lasy liściaste. Wśród lasów najwięcej cech naturalnych mają łęgi.

Jakość środowiska wpływa znacząco na samopoczucie i zdrowie jego mieszkańców. Ogólnie w ostatnich latach ulega poprawie. Inwestycje proekologiczne w Hucie Miedzi (”Modernizacja Wydziału Ołowiu”,”Instalacja odsiarczania elektrociepłowni HM “Głogów”) oraz coraz częstsze wykorzystywanie do celów grzewczych i technologicznych paliw ekologicznych ograniczyły emisję zanieczyszczeń do atmosfery.

Demografia

Dane z 31 grudnia 2005:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	71 312	100	36 657	51,4	34 655	48,6
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	2016,2		1036,4		979,8

Według danych z roku 2002, średni dochód na mieszkańca wynosił 1992,34 zł.

Wśród mieszkańców miasta, 13 532 (19%) ma poniżej 18 lat, zaś 57 780 (81%) powyżej 18 lat. Czasowo jest zameldowanych w Głogowie 1009 osób, w tym 26 cudzoziemców zameldowanych powyżej 2 miesięcy. Liczba urodzeń wynosiła: 630 w 2001, 631 w 2002, 592 w 2003, 659 w 2004 i 720 w 2005.

Historia

Przypuszcza się, że osada Lugidunum z mapy Ptolemeusza może być Głogowem. Miejscowość Lugidunum została odwzorowana w dziele “Geografia” Klaudiusza Ptolemeusza z lat 142- 147 naszej eryhttp://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Periods/Roman/_Texts/Ptolemy/2/10/limited.html. O tym, że miejscowość ta była Głogowem, informuje kompendium Lexicon Universalehttp://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/hofmann/k/books/k_2925.html oraz wynika to z jej położenia względem innych zidentyfikowanych miejscowości Śląska. Inne źródła identyfikują jednak Lugidunum z Legnicą.

Głogów jest jednym z najstarszych miast Polski. Gród założony został już w X w., przez słowiańskie plemię Dziadoszan. Był położony na prawym brzegu Odry i zbudowany był z kamieni, drewna i ziemi. Został on zdobyty przez Mieszka I, który stworzył nowy gród w okolicach obecnego Ostrowa Tumskiego.

Pierwsze wzmianki o Głogowie pochodzą z 845, z mapy Europy Geografa Bawarskiego. Później miasto to najechali Niemcy pod rządami cesarza Henryka II. Gród został ponownie oblężony przez Niemców w 1017. Najsłynniejszą z walk o Głogów jest obrona miasta w 1109 r. przed wojskami cesarza Henryka V (patrz: Obrona Głogowa). W roku 1157 Głogów zdobyty został przez Fryderyka I Barbarossę, który spalił gród.

W roku 1180, pod rządami Konrada I Głogowskiego, syna Władysława Wygnańca, odbudowany Głogów stał się stolicą Księstwa Głogowskiego, zaś w 1253 Konrad II kazał założyć w miejscu istniejących na lewym brzegu rzeki osad miejscowość z prawem miejskim magdeburskim.

W XVI w. wymarła głogowska linia Piastów śląskich, której ostatnim przedstawicielem był Jan II Żagański. W latach 1491-1506 rządzili tu Jagiellonowie, Jan Olbracht i Zygmunt Stary, późniejsi królowie polscy. Później zaś miasto poddane zostało Habsburgom. W połowie XVII w., w czasie wojny trzydziestoletniej, Głogów zamieniony został w twierdzę. Był oblegany i zdobywany przez wojska pruskie, francuskie, rosyjskie, szwedzkie i austriackie. Od roku 1740 podlegał pruskim Hohenzollernom. W czasie wojen napoleońskich kwaterowały tu polskie oddziały Henryka Dąbrowskiego, odwiedził go również trzykrotnie sam Napoleon. Umocnienia twierdzy zahamowały na wiele lat rozwój miasta.

W XIX w. starano się o zniesienie umocnień, lecz dopiero w 1873 udało się przesunąć ich granice na wschód, a w 1902 zostały one zniesione, co umożliwiło normalny jego rozwój. W 1939 Głogów liczył 33000 mieszkańców.

W 1945 miasto zostało ponownie zamienione w twierdzę przez władze hitlerowskie. Głogów był przez 6 tygodni oblegany przez wojska radzieckie i został w 95 procentach zniszczony. W wyniku postanowień konferencji jałtańskiej miasto zostało przyłączone do Polski i w maju 1945 przybyli do Głogowa pierwsi powojenni osadnicy, którzy zastali jedynie ruiny i zgliszcza. Odbudowa miasta nie została dokończona do tej pory. Gwałtownemu przeobrażeniu i rozwojowi uległo dopiero po decyzji o budowie huty miedzi, zapoczątkowanej w 1967 r. Huta jest wciąż największym zakładem przemysłowym miasta.

Od 1945 do 1950 Głogów należał do województwa wrocławskiego, zaś w 1950 włączony został do nowo powstałego województwa zielonogórskiego. Od 1975 do 1998 należał do województwa legnickiego. Do województwa dolnośląskiego należy od reformy administracyjnej w 1999.

Symbole miejskie

Flaga Głogowa i barwy Miasta Głogowa

Barwami Miasta Głogowa są kolory biały i czerwony. Flagą miasta jest szachownica w kolorach białym i czerwonym o kształcie prostokątnym i ilości pól 8 x 5. Stosunek szerokości flagi do